Vergeten gevolgen – artikel Amanda Speekenbrink

Een artikel over hulpverlening na seksueel misbruik
bevrijd, illustratie bij 'Spelen met gevolgen' van Nicole Blok copyright 2017

Seksueel misbruik. Wat is het eigenlijk? Het horen van de term zegt vaak niet genoeg. De cijfers zijn hoog, de impact is hoog. Maar toch lijken we er allemaal ver vandaan te willen blijven. Echt doorvragen doen we niet, het er echt over hebben doen we ook niet. We hebben weinig oog voor de gevolgen. Het is eng, beschadigend, benauwend.

Praten over seksueel misbruik

Want wat gebeurt er als je het er écht over hebt? Wat doet dit met jouzelf en wat doet dit met het slachtoffer? Wat maakt het los? Kun jij dat wel aan? Het hebben over seksueel misbruik roept al deze vragen op. Maar het maakt ons ook bewust van de onveiligheid in deze wereld. Liever blijven we geloven in een veilig bestaan, maar ondertussen worden er in Nederland jaarlijks 62.000 kinderen voor het eerst seksueel misbruikt. Deze kinderen worden volwassen en lijden onder de gevolgen.

Slachtoffers groeien er niet zomaar overheen

Lang dachten we dat kinderen hier wel overheen zouden groeien, maar dit is zeker niet het geval. De impact is hoog. Want wat doet het met je wanneer een volwassenen persoon, meestal een bekende, op seksueel gebied jouw grenzen overschrijdt? Grenzen die je als kind nog niet kunt aangeven, maar waarvan je wel weet dat ze overschreden worden. Een situatie waarvan je weet dat wat er gebeurt heel verkeerd is. Slachtoffers kunnen in hun omgeving vaak niet terecht met het misbruik, niet als kind en niet als volwassene. Maar ook later wanneer slachtoffers hulpverlening zoeken, vinden zij vaak geen aansluiting.

Tekort schietende hulpverlening

Nog te vaak wordt er tekort geschoten als het gaat om goede en passende hulpverlening. Nog te vaak worden symptomen gemist en nog te vaak wordt seksueel misbruik niet behandeld. Er worden verkeerde diagnoses gesteld, er wordt gewerkt aan andere problemen, maar van het trauma wordt ver vandaan gebleven. Kunnen we het hulpverleners kwalijk nemen? Of moet er meer kennis komen? Buiten dat, waarom is het dat hulpverleners hier moeite mee hebben?

De vraagstelling voor mijn onderzoek

De vraag die ik mij stel is of mensen het willen zien? Kunnen ze misbruik in de ogen aankijken? Een vrouw die seksueel misbruikt is in de ogen aankijken? Of zijn wij mensen toch nog altijd op zoek naar veiligheid? Willen we het misbruik daarom niet zien en in plaats daarvan liever het plaatje van een veilig bestaan voor ogen houden?

Mijn afstudeeronderzoek

bevrijd, illustratie bij 'Spelen met gevolgen' van Nicole Blok copyright 2017

Met bovenstaande vragen ben ik mijn afstudeeronderzoek gestart en in de interviews die ik gehouden heb, hoor ik van verschillende dramatherapeuten dat cliënten bij eerdere hulpverlening slecht behandeld zijn, niet gehoord zijn of dat er niet naar het trauma werd toegegaan. Van dezelfde dramatherapeuten hoor ik hoe belangrijk het is om wél naar het trauma toe te gaan, om er doorheen te gaan.

Doorvragen en aanwezig blijven

De dramatherapeuten geven aan dat het belangrijk is om wél door te vragen, waar de cliënt stopt met praten en hierin in volle aanwezig te blijven bij de cliënt. Want hoe beschadigend is het wanneer het seksueel misbruik dat vroeger ontkend werd, nu opnieuw ontkend wordt? Wat voor wereldbeeld ontstaat er dan? Wat doet dit met het vertrouwen in anderen, dat toch al zo beschadigd is? Welke impact heeft het op de schaamte en schuldgevoelens, die toch al zo aanwezig zijn? Wat doet dit met het zelfbeeld? Kortom, hoe zit het met de gevolgen?

De vergeten gevolgen

De gevolgen van seksueel misbruik zijn niet mis. Uit mijn onderzoek blijkt dat de impact van misbruik hoog is en dat dit invloed heeft op verschillende functioneringsgebieden: psychisch, emotioneel, lichamelijk, sociaal/ relationeel, maatschappelijk en seksueel. Het leren aangeven van grenzen is uiteindelijk niet voldoende om het trauma te verwerken.

Aandacht voor het totale functioneren

Seksueel misbruik is ingrijpend, het grijpt in op het totale functioneren en juist daarom moet een behandeling ook op het totale functioneren ingrijpen om iemand weer te laten helen. Door middel van mijn onderzoek is meer en meer duidelijk geworden op welke wijze dramatherapeuten met werkvormen en methoden aansluiten op de gevolgen van seksueel misbruik bij vrouwen.

De impact van dramatherapie

Dramatherapie laat zien wat het misbruik gedaan heeft, biedt de confrontatie die nodig is, maar biedt tegelijkertijd de steun en troost die gegeven moet worden. Door de ruime mogelijkheden in dramatische werkvormen en methoden kunnen vrouwen gesteund worden waar nodig en geholpen worden met het verwerken van hun trauma.

Inzicht en educatie

Wat daarnaast naar voren kwam in het onderzoek, is dat het belangrijk is dat vrouwen inzicht krijgen op welke gebieden de gevolgen van het misbruik zich bevinden. Om een inzicht te geven in welke functioneringsgebieden de gevolgen van seksueel misbruik zich allemaal bevinden verwijs ik u graag naar mijn onderzoek.

Krachtige hulpverleners

bevrijd, illustratie bij 'Spelen met gevolgen' van Nicole Blok copyright 2017

Mijn onderzoek en dit artikel is voor alle krachtige hulpverleners die werken met deze krachtige vrouwen die strijden om er beter uit te komen. Maar ook voor alle vrouwen die nu nog vastlopen en nog niet weten of de eindstreep ooit in zicht komt. Het onderzoek is gericht op vrouwen, maar laten we niet vergeten dat er ook genoeg mannen zijn die zich in deze zelfde strijd bevinden. Laten wij er als hulpverleners voor zorgen dat vrouwen en mannen zich gehoord kunnen voelen en gesteund kunnen worden. Laten we bijdragen wat we kunnen bijdragen, er is al genoeg gemist.

Spelen met gevolgen

Hier vind je de resultaten van het onderzoek van Amanda Speekenbrink, getiteld ‘Spelen met gevolgen’.

Afstudeer onderzoek Amanda Speekenbrink

Illustraties van Nicole Blok, copyright 2017, gebruikt met toestemming.

Wiens pijn is het eigenlijk?

Fysieke klachten, schuldgevoelens en voor iedereen zorgen…

Wat vaak voorkomt bij overlevers van seksueel misbruik zijn fysieke klachten. Ook zijn de familierelaties vaak verstoord. Er ontstaat vaak scheefgroei in de afhankelijkheid tussen moeder en dochter.

Verstoorde gezinsverhoudingen

Het gezin komt bij mij in therapie, omdat het niet lekker loopt tussen moeder en dochter. Ze hebben veel ruzie, vooral als moeder ‘weer eens iets heeft’. Dochter ziet nog niet dat de heftigheid van haar reactie, te maken heeft met wat ze als kind tekort gekomen is, omdat haar moeder regelmatig ziek was. En ze ziet nog niet wat haar gemopper doet met haar moeder.

Seksueel misbruik in deze casus

Moeder is seksueel misbruikt in haar jeugd. Ze heeft moeite om haar grenzen aan te geven en maakt het iedereen het liefste naar de zin. Ook is ze overbezorgd als er fysieke klachten zijn. Overigens heeft moeder veel fysieke klachten die mogelijk ook afkomstig zijn van onverwerkt trauma.

Dochter doet, ondanks het feit dat ze volwassen is, onevenredig vaak een beroep op moeder. De relatie tussen moeder en dochter is verstoord doordat moeder onvoldoende haar grenzen kan aangeven naar haar dochter toe. Eén van de vele lange termijn effecten van seksueel misbruik.

Casus ‘Wiens pijn is het eigenlijk?’

Moeder en dochter hebben vaak ruzie. Moeder heeft altijd al allerlei kwalen. Ze heeft ernstige longklachten en had het vaak benauwd. Die aanvallen zijn heftig, dan is moeder tot niks meer in staat. Haar dochter groeit op met een moeder die vaak ziek is. Maar ook één die desondanks vanuit schuldgevoel altijd voor haar klaarstaat. Dochter doet nu nog steeds vaak een beroep op moeder en wordt boos als moeder weer iets heeft.

Overbezorgde oma

Moeder is ook iemand die zich nogal druk kan maken om dingen, zich bv. ongerust maakt over haar kleinkinderen als ze een kuchje hebben. Dat is overbezorgdheid, er is in werkelijkheid niet veel aan de hand, maar moeder is dan bang dat de kids dezelfde klachten ontwikkelen als zij. Ook dit geeft de nodige wrijving met haar dochter.

Actueel trauma als trigger voor een conflict

Moeder valt van de trap en heeft door die valpartij veel pijn in haar heup. Ze kan bijna niet meer lopen. Haar dochter moppert op haar moeder: “Het is ook altijd wat met jou!!” Moeder voelde zich dan nóg ellendiger. Zij voelt de pijn aan de heup. Daarnaast voelt zich schuldig omdat ze haar dochter niet kan helpen. Ze wordt boos op zichzelf, omdat ze gevallen is.

De interventie

Ik stimuleer moeder om haar dochter tot de orde te roepen. De dochter heeft toch geen pijn, móeder heeft pijn. Moeder durft dat in eerste instantie niet. Vader, die tot dan toe onzichtbaar was gebleven in de familiedynamiek, hoort dit aan en ziet plotseling dat hij ook iets kan doen.

De confrontatie

De eerstvolgende keer dat dochter weer aan het tieren was op haar moeder, greep vader in: “Nou moet je ophouden!! Wie heeft zich hier nu bezeerd: jij of je moeder? Moet je dan zó tekeer gaan tegen je moeder, alsof ze het expres heeft gedaan?” De dochter schrikt…. Zo heeft ze het nog nooit bekeken. Zij begrijpt voor het eerst dat ze het, door zo te mopperen, voor moeder alleen maar erger maakt. Dat is haar intentie niet.

De uitkomst

Het lukt dochter natuurlijk niet om nooit meer te mopperen als moeder iets heeft. Een patroon dat je al je hele leven hebt, verander je niet zomaar. Haar 1e reactie blijft meestal: “Verdorie, wat heb je NU weer!” Maar ze is wel zo wijs geworden dat ze nu zichzelf tot de orde roept en zegt: “sorry, maar ik vind het zo erg…. Wat kan ik voor je doen?”

Nog niet af, maar een goede stap

Natuurlijk is er nog veel meer dat moeder en dochter, individueel en in relatie tot elkaar uit te zoeken hebben. De rol van de vader is daarbij ook van belang: Wat maakt dat hij tot op heden zich niet heeft bemoeid? Elk van de gezinsleden heeft een rol te vervullen en als er een vacuum ontstaat doordat één van hen niet aanwezig is dan heeft ook dat zijn invloed op de dynamiek.

Een fascinerende zoektocht naar een nieuwe balans begint…

Deze blog werd geschreven door:

Nellie Timmermans-psychosociale hulpverlening-Veghel 

Wat is contextuele (lichaams) therapie? – Thea Peeters

De mens verstaan in zijn context

Wanneer een klant bij een contextueel therapeut komt, is het vaak niet op voorhand duidelijk of er sprake is van seksueel misbruik. Door aandacht te besteden aan de context van de klant wordt zijn of haar verhaal duidelijk. Daarbij komen kernmomenten als vanzelf ter sprake. Vaak komt de klant dan zelf met een verhaal over seksueel misbruik, al komt dat meestal niet in de eerste sessie.

Ontvouwen van het verhaal

Ernstige grensoverschrijdingen stagneren je emotionele ontwikkeling, waardoor je als het ware “blijft hangen in het verhaal / in slachtofferschap”. In de therapie plaatsen we het seksueel misbruik in de context wat betreft (leef)tijd, systemische dynamiek en verantwoordelijkheid. Hierdoor kunnen schaamte en schuldgevoelens verminderen. Dit geeft hernieuwde toegang tot de basisgevoelens (bang, blij, bedroefd en boos) en daarmee emotionele groei.

Bewustwording overlevingsmechanismen / -patronen

Met poppetjes verbeeld je je verhaal, in samenhang met de context. Dit maakt dat je je bewust wordt van deze samenhang. Je leert betekenis te geven aan gedragingen die gebaseerd zijn op overlevingsmechanismen. Gedrag heeft een positieve intentie (gehad) en door dit te leren zien, kun je jezelf (en anderen) ontschuldigen. Overlevingsmechanismen hebben vaak als doel:

  • Zien te overleven
  • Behoeden van anderen
  • Loyaliteiten
  • Afschermen van kwetsuren

Het (h)erkennen van je eigen overlevingspatronen geeft ruimte om opnieuw te kunnen kiezen voor verbinding met jezelf en je omgeving.

Het gebruik van lichaamstherapie in het contextuele werk

Mensen zijn uitgerust met vrijwel dezelfde regelmechanismen als dieren. Een dier laat spanningen los door bijvoorbeeld dingen af te schudden of in contact met een ander dier te gaan, troost te zoeken. Wij mensen beperken of blokkeren dit proces met het rationele deel van onze hersenen. We kunnen bijvoorbeeld ons ‘groot houden’ of ‘doorzetten’ en daarmee een volledige ontlading in de weg staan. Het lichaam slaat de spanning dan op en een blokkade ontstaat.

Afgesloten delen van lichaam bevrijden

Lichaamstherapie helpt om de verbinding te herstellen met de geblokkeerde delen van je lichaam. Allereerst wordt gewerkt aan het ontwikkelen van lichaamsbewustzijn, aan stevigheid, waardoor er ruimte en draagkracht komt voor datgene wat zo pijnlijk en/of verdrietig is. Lichaamstherapie nodigt de bevroren spanning stukje bij beetje uit, los te laten. De beweging die er “toen” niet kon zijn, kan alsnog worden afgemaakt. Daarmee wordt de blokkade langzaam opgeheven.

Loslaten van vastgezette spanningen geeft ruimte

De ruimte die ontstaat, wanneer het opgeslagen trauma wordt opgeruimd, zorgt letterlijk voor opluchting. De mens wordt weer heel. Vanuit de ervaring van die heelheid ontstaat de mogelijkheid en ruimte voor nieuw gedrag. Oude patronen kunnen zo losgelaten worden en de verbinding met zichzelf en de ander wordt herstelt.

Casus: Miep (pseudoniem)

Miep heeft een burn-out. Ze neemt te veel verantwoordelijkheid op zich en het gaat niet goed in de samenwerking. Ze vertelt met hevige emotie: ‘Ik walg ervan dat ze (collega’s) het niet doen zoals het hoort!’ Ook geeft ze aan zichzelf waardeloos te vinden. ‘Ze zullen me wel liever kwijt dan rijk zijn’. 

We onderzoeken haar persoonlijke geschiedenis. Miep werd, op 15-jarige leeftijd, seksueel misbruikt door haar broer. Zij herkent dat dit de bron is van de heftige gevoelens op haar werk.

Het doel van de therapie:

Nadat de link naar haar context is gemaakt, formuleert Miep haar doel met de therapie: Miep wil heel graag van haar broer kunnen blijven houden. De relatie met hem is verstoord sinds haar 15e. Ze wil vrij worden in haar relatie met hem.

In de lichaamstherapie leert Miep, middels massages, haar lichaam weer te voelen en het tot het hare te maken. Ze gaat in dialoog met de pijnlijke en donkere delen in haar buik. Ze geeft ruimte aan haar boosheid en aan het daaronder liggende verdriet. Haar zelfvertrouwen groeit. Langzaam voelt ze zich gerechtigd om grenzen te mogen stellen.

We doen een rollenspel waarin ze zich voorbereid om haar broer aan te spreken op zijn verantwoordelijkheid voor zijn grensoverschrijdend gedrag. Wanneer zij dit gaat uitvoeren spreekt ze met hem ook een genoegdoening af. Dit leidt tot herstel van contact.

(De casus is in werkelijkheid natuurlijk veel complexer. Het is een klein fragment uit het werk, om een idee te krijgen over hoe contextueel werken in elkaar zit)

Geschreven door: Thea Peeters – Contextuele lichaamstherapie – Nuenen

Inleiding van Marianne Quax bij boeklancering

Boeklancering Ivonne Meeuwsen: Inleiding door Marianne Quax

Jeugdzorg en seksueel misbruik

Gemengde leefgroepen, ja of nee?

Vrijdag 26 juni 2015

boeklancering 26-6-2015-2Goedemiddag dames en heren,

Of kan ik beter zeggen ‘goedemiddag nieuwsgierigen naar het nieuwe boek van Ivonne Meeuwsen’?
Geïnteresseerd zijn we zeker, anders waren we hier vandaag niet met z’n allen bijeen.

Geïnteresseerd zijn we denk ik in het onderwerp waar Ivonne deze keer over heeft geschreven ‘Jeugdzorg en seksueel misbruik. Gemengde leefgroepen, ja of nee?’

Het derde boek van Ivonne Meeuwsen!

En in ras tempo gevolgd op de eerste twee boeken. Vorig jaar beschreef Ivonne in ‘Hulpverlening na seksueel misbruik. Wegwijzer in Traumaland’ dat het vinden van de juiste hulp na seksueel misbruik een langdurig en gelaagd proces is.

Geschikt studieboek voor de minor ‘Geweld in de leefomgeving’

Met Ivonne’s eerste boek ‘Helen van seksueel misbruik. Het trauma voorbij’ ben ik als docent, betrokken bij de minor Geweld in de leefomgeving van de Hogeschool Rotterdam, enorm blij. Voor de module seksueel geweld van de minor is dit boek verplichte literatuur. De jaren daarvoor (2013) was er geen goed lesboek te vinden voor deze module. Vele zelfhulpboeken, ervaringsverhalen, maar niet een boek dat én beschrijft hoe seksueel misbruik kan ontstaan en wat het met iemand doet én ook beschrijft hoe je kunt helen. Een boek geschreven door een ervaringsdeskundige professional!

En dan nu ‘Jeugdzorg en seksueel misbruik. Gemengde leefgroepen, ja of nee?’

‘Jeugdzorg’ en ‘seksueel misbruik’ zijn helaas twee woorden, die nogal eens met elkaar verbonden zijn. Op 8 oktober 2012 presenteerde de commissie Samson de uitkomsten van haar onderzoek ‘Omringd door zorg, toch niet veilig’ naar het seksueel misbruik van door de overheid uit huis geplaatste kinderen van 1945 tot dan toe (2012).

  • Kinderen die in een residentiele jeugzorginstelling verbleven, bleken bijna twee keer zo vaak misbruikt te worden als thuiswonende kinderen.
  • En licht verstandelijk liepen driemaal zoveel risico op seksueel misbruik.
  • Meisjes zijn meer dan twee keer zo vaak slachtoffer als jongens.
  • De pleger bleek in iets meer dan de helft van de gevallen een leeftijdgenoot te zijn.

Begrijpelijk dat de commissie Samson t.a.v. de samenstelling van de leefgroep de aanbeveling deed een grondige risicoanalyse te doen. Leeftijd, kwetsbaarheid en problematiek zijn volgens de commissie Samson belangrijke variabelen om bij plaatsing in een leefgroep rekening mee te houden.

Er dient expliciet gekeken te worden of plaatsing in een gemengde leefgroep gewenst is, omdat deze risicoverhogend kan zijn, vooral voor meisjes.
Maar hoe doe je zo’n risicoanalyse hoor ik je denken. Carla Rus heeft ons immers uitgelegd hoe het zit met de onzichtbaarheidsmantel waarmee het seksueel misbruik wordt bedekt.

Bezitten wij, professionals, de vaardigheden om seksueel misbruik te herkennen?

En hoe zit het met onze vaardigheden om het uberhaupt over seksualiteit met de jongeren te hebben? Om maar niet te spreken van seksueel misbruik bespreken.

Plaatsvervangende schaamte bekroop mij toen ik in de speciale editie van het Tijdschrift Kindermishandeling de pyramide zag met cijfers:

Van de 46.826 kinderen die in de residentiële jeugdzorg en pleegzorg verblijven, gaven ong. 6.696 kinderen aan misbruikt te zijn. En van die 6.696 zijn er maar ong. 134 misbruiksituaties door ons professionals waargenomen!

Het is niet alleen beschamend dat wij, professionals, maar 134 van de 6696 misbruiksituaties waarnemen, maar we hebben ook 6.696 kinderen in de kou laten staan.

Vandaag de lancering van ‘Jeugdzorg en seksueel misbruik. Gemengde leefgroepen, ja of nee?’.

Ik verwacht er veel van Ivonne gezien je twee eerdere boeken waarin je als ervaringsdeskundige boven je eigen pijn uit kunt stijgen en de dingen kunt benoemen!

Je gaat het eerste exemplaar van dit boek zo meteen overhandigen aan Corinne Dettmeijer, nationaal rapporteur mensenhandel en seksueel geweld tegen kinderen. Een gepaste persoon om jouw eerste exemplaar aan te overhandigen. Als rechter heeft Corinne, belast met jeugdzaken en familiezaken veel met het onderwerp seksueel misbruik te maken gehad. Maar ook in nationale en internationale commissies en adviesorganen op het terrein van het jeugdbeschermings- en jeugdstrafrecht en zeker als nationaal rapporteur.

Wat doet een nationaal rapporteur?

De Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen rapporteert aan de regering over de aard en omvang van mensenhandel en seksueel geweld tegen kinderen in Nederland.

Zij monitort de effecten van het beleid dat op deze terreinen wordt gevoerd en doet aanbevelingen om de aanpak van mensenhandel en seksueel geweld tegen kinderen te verbeteren. Dat doet ze natuurlijk niet alleen; 13 medewerkers ondersteunen haar daarbij.

Dus, Ivonne, een meer geschiktere professional dan Corinne Dettmeijer had je niet kunnen vragen om het eerste exemplaar van jouw boek te overhandigen.
De vloer is voor jou, Ivonne, en Corinne en vooral voor ‘Jeugdzorg en seksueel misbruik. Gemengde leefgroepen, ja of nee?’

 

Wie is Marianne Quax

Haar staat van dienst: Trainer meldcode, coördinator Stichting Zijweg, tot voor kort bestuurslid Academie voor Vrouwen tegen Geweld én docent aan de Hogeschool Rotterdam betrokken bij de minor Geweld in huiselijke kring.

Persoonlijk: bevlogen, betrokken, een mensenmens. Hartelijk, hart op de tong en hartverwarmend. 🙂

Marianne Quax

Jeugdzorg en seksueel misbruik. Gemengde leefgroepen, ja of nee?

Jeugdzorg en seksueel misbruik. Gemengde leefgroepen, ja of nee?

Precies 2 javoorkant jeugdzorg boekar en 4 maanden na het verschijnen van mijn eerste boek bij Droomvallei Uitgeverij, verscheen gisteren mijn derde boek. Voor het eerst geheel in eigen beheer, bij uitgeverij Ivonne Meeuwsen. Een trots moment, want mijn bedrijf heet ‘… op eigen kracht’ waarbij op de puntjes iedereen voor zichzelf iets mag invullen. Voor mij is het nu even: ‘uitgeven’ op eigen kracht.

Een nieuwe stap

Het zelf uitgeven van een boek over de jeugdzorg is een grote stap voor me. Bij de droomvallei was ik al wel financieel risicodragend, maar nu ben ik ook inhoudelijk geheel eindverantwoordelijk. Hier ben ik naar toe gegroeid en dat voelt goed. Het voelt alsof ik steeds meer in mijn kracht kom te staan.

Op eigen kracht, maar niet alleen

Op eigen kracht betekent zeker niet dat ik alles alleen doe. Agnes van der Graaf is minstens medeplichtig aan het ontstaan van dit boek. Toen ik mijn tekst, zoals bijna alle teksten die ik produceer, aan haar voorlegde met een: ‘Ik heb een serie blogs geschreven vannacht’ en vervolgens doodmoe in slaap viel na een doorgewerkte nacht van ‘gezegend schrijven’, belde ze me ‘s middags wakker met de woorden: ‘Dit zijn geen blogs, dit is een boek.’

Redactie, redactie, redactie

In dat stadium is de eerste fase van een boek voltooid. Dan duurt het nog maanden voordat er een product ligt dat klaar is voor publicatie. De ruwe tekst die er lag heeft nog vele redactierondes gehad. Klopt de volgorde van de thema’s? Kan dit stukje net wat scherper geformuleerd worden? Is dat niet te ongenuanceerd? Is die metafoor wel toereikend? Kan een leek dit snappen? Elk taalfoutje en elk tikfoutje eruit gesaneerd (hopen we). Pas dan heb je het begin van een boek.

Voorwoord

Wie vraag je om een voorwoord te schrijven voor een boek over jeugdzorg en seksueel misbruik? Ook hierin zijn vele keuzes denkbaar en daarin moet en mag je ook best strategisch denken. Het is wel de bedoeling dat het boek door veel mensen gelezen wordt. Uiteindelijk valt de keuze op Carla Rus, psychiater en traumaspecialist die veel kennis heeft juist over seksueel misbruik en jeugdzorg. Zal het boek bij haar in de smaak vallen? Gelukkig zegt ze meteen en enthousiast ja!

Flaptekst

Een mooie quote voor op de achterflap van iemand uit het veld is ook nooit weg en strekt tot aanbeveling. Via Carla Rus komen we in contact met Fier! Een prachtig initiatief dat zich onder andere hard maakt voor seksespecifieke, gespecialiseerde opvang van kinderen die seksueel misbruik hebben meegemaakt. In een parallel proces blijkt Anke van Dijk een artikel te schrijven over precies dit thema, waarin ze naar aanleiding van ons contact mijn boek ook al noemt. Een quote voor de flaptekst is snel gevonden in haar lovende woorden.

Cover eromheen en klaar?

Ook in het ontwerp van een cover gaat veel tijd en energie zitten. Ik ben in de gelukkige omstandigheid dat Agnes van der Graaf mijn boeken wil vormgeven. Daarmee neemt ze mij ongelofelijk veel werk uit handen. Toch moet er ook in dit stadium nog van alles afgestemd worden. De coverfoto zoeken uit honderden foto’s, welke foto geeft het juiste beeld. Nieuwe portretfoto’s maken want ook die moeten passen. Een reeks concept-covers passeert de revue voordat we de definitieve keuze maken.

Vormgeving

Een deel van het beslissingsproces rondom een boek is ook vormgeving. Hoe groot wordt het boek? Hoe dik wordt het? Willen we witte bladzijdes of off-white, glimmend of mat, dik of dun. Contact met drukkers: welke drukker kan wat we willen? Met welke drukker kunnen we direct contact hebben en krijgen we het gevoel dat ze snappen wat wij bedoelen, ook als we het nog niet heel goed kunnen uitleggen.

Uitvoering

Naast de beslissingen over lettertypen, vormgeving, voorwoord en flaptekst is er ook nog de uitvoering. Het is bepaald een vak om een document goed aan te leveren aan de drukker en elke drukker heeft zijn of haar eigen setje aanleverspecificaties. Je kunt dus pas echt aan de slag met de uitvoering als de drukker gekozen is. Ook hierin is Agnes van der Graaf onmisbaar.

Proefdruk

Als alles klopt, als de teksten compleet zijn en op de juiste manier in bestand gezet. Als de cover ontworpen is en de foto’s op de juiste manier zijn opgeslagen. Als alles conform de specificaties van de drukker klaar staat, is het tijd voor de proefdruk. En dan is het wachten op de post. Dan kan een week lang duren en eigenlijk is het maar goed dat we druk zijn met alles rondom de lancering.

De laatste wijzigingen

De laatste wijzigingen en twijfels: Moet er niet toch een andere foto op? Moet er daar nu wel of niet een voetnoot? Klopt de tekst op de achterflap met de inhoud van het boek? Alles nog een keer doorlezen en elk detail nog eens onder de loep nemen. Gelukkig geen taal of type-fouten meer gevonden. Laten we hopen omdat ze er niet in staan, niet omdat we ze over het hoofd zien. En dan is het tijd om de opdracht te geven: Druk de eerste oplage maar!

Nu komt het belangrijkste

Het belangrijkste komt nu en daar hebben we maar beperkt invloed op. Hoe zal het boek ontvangen worden? Wat zal de lezer er van vinden? Zal het boek de lezer bereiken?

De lezer, dat ben jij!

Wil je graag het boek ontvangen? Dat kan natuurlijk. Voor 10 euro, plus 3,18 euro verzendkosten sturen we het naar je toe.

Bestel het boek hier.

Terugblik symposium door Agnes

Persoonlijk succes

Zo, na een blog waarin ik ongegeneerd van mijn persoonlijke succes durf te genieten, nu één over de inhoud van het symposium.

Kinderen

Doordat er, achter elkaar, dingen op ons pad komen rondom kinderen en seksueel misbruik, besluiten Ivonne en ik een symposium voor iedereen die met kinderen werkt/leeft, te organiseren.

De naam ‘Wat helpt kinderen seksueel misbruik verwerken?’ is snel gevonden. Een naam die doet vermoeden dat dat nog niet zo goed bekent is. En in de praktijk blijkt dat nogal eens waar te zijn.

Open hart

Onze zoektocht naar therapieën waar al successen mee behaald zijn, brengt ons bij onze workshopgevers en forumleden. Bevlogen mensen met een warm en open hart, die niet bang zijn om te voelen. Die buiten de gebaande paden durven en willen lopen, omdat ze weten dat ‘hun’ therapie of hun kijk op verwerken, kinderen kan helpen.

Best Practice

Best practice naast evidence based.  Dat is mooi, want daarmee geven we heel veel seksueel misbruikte kinderen (en volwassenen) een kans op een leven waarin het seksueel misbruik niet meer de  boventoon voert.

De gemene delers voor therapeuten

Met dit symposium (en ook met alle anderen in verleden en toekomst) willen we laten zien wat er allemaal kan helpen bij de verwerking van seksueel misbruik.

De gemene delers voor therapeuten die het verschil willen maken zijn:

  • met een open hart kunnen kijken naar het kind/de volwassene
  • zelf durven voelen
  • je eigen ‘trauma’s en triggers’ onder ogen durven zien
  • erkennen dat de ander de expert is van zijn/haar eigen trauma
  • de regie bij de ander kunnen laten

Het symposium is meer dan geslaagd

Het is nog even wachten tot we alle enquete-formulieren binnen hebben, maar de cijfers die we al hebben, zijn mooi. We hebben al gehoord dat mensen diep geraakt zijn en blij zijn met de tools die ze hebben gekregen, die ze in hun praktijk of thuis, kunnen toepassen. Wat dat betreft, is het symposium nu al meer dan geslaagd.

forum met Ada Kempe, Sonja Leferink. Thérése Bravenboer en Ivonne Meeuwsen

Op herhaling: 2e lancering boek Anneke van Duin

Blijkbaar moet alles met dit boek twee keer

Handreikingen aan professionals over handelen en diagnostisch onderzoek bij vermoedens van seksueel misbruik bij kinderenVorige week had ik een mooi artikel geschreven over de 2e boeklancering van Anneke van Duin’s boek: ‘De wetende getuige’. Mijn facebook vrienden weten inmiddels dat ergens afgelopen weeek ineens deze website alleen nog maar een wit scherm gaf. Geen nood: Jan Runhardt heeft de boel keurig hersteld, maar wat ik aan teksten had geschreven in de twee dagen daarvoor was en bleef weg. Tijd voor een tweede poging.

2e Boeklancering ‘De wetende getuige’ van Anneke van Duin

De eerste boeklancering, in november in Groningen, lukte het mij niet om er bij te zijn. De combinatie van reistijd en drukke werkzaamheden belette dat. In ontving wél het boek voor een recensie (die staat hier). Ik was zeer verheugd dat er een herkansing kwam voor de lancering. Altijd een vreugdevolle gebeurtenis, het vieren van de geboorte van een nieuw boek.

Bijzondere locatie

De bijeenkomst vond plaats in de Academie voor Psychotherapie in Amsterdam. Wat ik me niet van te voren had gerealiseerd, is dat dit de thuisbasis is van de opleiding Integratieve Kindertherapie waarvan Charlotte Visch de nestor is. Charlotte was één van de eersten die we hebben benaderd voor het Symposium ‘Wat helpt kinderen seksueel misbruik verwerken?’ Helaas: ze wilde wel maar ze kon niet, want ze heeft die dag een open dag.

De boeklancering zelf

Ik kom binnen in een klein zaaltje met betrokken professionals. Veel kindertherapeuten die in het verleden les hebben gehad van Anneke van Duin, enkele ‘nieuwe’ studenten, die dat genoegen niet gesmaakt hebben en andere belangstellenden. Ook de uitgever, Jitske Kingma van Elikser is aanwezig met een tafel vol boeken: zij is de laatste jaren steeds meer boeken over seksueel misbruik gaan uitgeven. Zie ook het boekenwinkeltje op deze site, daar staan er een aantal te koop, waaronder natuurlijk het nieuwe boek van Anneke van Duin, ‘De wetende getuige’.

Lezing Anneke van Duin

Na een korte inleiding door Jan Rademaker en daarna nog een emotioneel betoog van Charlotte Visch, kwam Anneke van Duin aan het woord. In korte, heldere zinnen verhaalt zij over de ontstaansgeschiedenis van het boek. Over hoe zij in de praktijk, met kinderen waarbij een vermoeden van seksueel misbruik bestond, in gesprek ging. Hoe haar boosheid over het onrecht haar vuur om dit werk te doen aanwakkerde en over hoe haar eigen pijn door het schrijven van dit boek geheeld is. Een nalatenschap waar de volgende generatie hulpverleners hun voordeel mee kunnen doen.

Workshop met stellingen

In kleine groepjes krijgen we een stelling uit het boek voorgeschoteld en daarover gaan we met elkaar in gesprek. De stellingen dagen je uit om na te denken over hoe jouw persoon een rol speelt in je werk als professional. ‘Hoe voel jij je als je moet vertellen over je laatste seksuele ervaring?’ en ‘Wat zijn jouw ‘smoezen’ als het er om gaat of je seksueel misbruik wel of niet bespreekbaar maakt?’ Met voorbeelden uit het boek worden de tongen snel losgemaakt en er ontstaat een levendig gesprek over onszelf en onze reacties op het thema.

Ook therapeuten vechten, vluchten en bevriezen

Een gesprek dat het verdient om gevoerd te worden. Want ook therapeuten hebben de traumareacties van vechten, vluchten of bevriezen als het gaat om seksueel misbruik. Dat te onderkennen bij onszelf, is het bewustzijn dat we nodig hebben om ons eroverheen te zetten. Om ondanks dat het moeite kost, toch de moeite te nemen om het onderwerp bespreekbaar te maken. Voor de kinderen, zodat zij zich niet langer zo vreselijk eenzaam hoeven te voelen.

 

Feedback na lezing ‘Seksueel misbruik’ voor UvA studenten

Positieve feedback na de lezing

  • Prettig dat Ivonne zo persoonlijk vertelde
  • Leuk, een lezing van een ervaringsdeskundige
  • Goed, mooi, dapper en heftig ‘Ik heb veel respect voor Ivonne Meeuwsen’, goede spreker
  • Erg informatief, heel interessant ‘Ik ben wakker geschud’
  • Heel relevant, veel geleerd
  • Interactief, goede en uitgebreide antwoorden op de vragen
  • Veel nieuwe inzichten gekregen

Vooral een antwoord als ‘Ik ben wakker geschud’ doet mij natuurlijk goed. Het thema seksueel misbruik is zo belangrijk in de psychologische hulpverlening dat het mij blijft verbazen dat het niet in de opleiding zit. Ook ben ik trots op het commentaar dat ik ‘goede en uitgebreide antwoorden’ geef. Ik ben op mijn best, vind ik zelf, als ik vragen uit het publiek beantwoord.

Maar natuurlijk zijn er ook ‘tips’, opbouwende feedback

  • Wat sheets met cijfers omtrent seksueel misbruik zouden een goede toevoeging zijn, ook voor structuur in het verhaal zouden sheets prettig zijn
  • Definitie van seksueel misbruik bleef open: wellicht praten en denken we niet over hetzelfde
  • Ik miste theoretische onderbouwing / iets meer verhaal en minder vragen gewild
  • Onderbouwde kritiek over GGZ is oké, maar had minder eenzijdig en negatief gemogen
  • Miste informatie over het effect van seksueel misbruik op de familie rond het slachtoffer

Reactie op de tip: Sheets met cijfers

Ik geef mijn lezingen bewust zonder powerpoints en sheets. Alle informatie over de prevalentie van seksueel misbruik is online te vinden, het onderzoek van de nationaal rapporteur is een goede bron van feiten en cijfers. Wat ik genoemd heb zijn de cijfers uit haar rapport: 1 op de 3 meisjes en 1 op de 6 jongens maken seksueel misbruik mee vóór ze 17 jaar oud zijn.

Meer cijfers: als ik een sheet zou maken…

Stel je voor: je krijgt 7 euro per uur. Elk uur, dus 24 uur per dag.

Na een dag heb je dan 7 keer 24 euro. Dat is 168 euro. Elke dag…

Na een jaar heb je dan 365 keer 168 euro. Dat is 61320 euro. Elk jaar…

Na 16 jaar heb je dan 16 keer 61320 euro. Dat is 981.120 euro.

Dat is véél. Dat is heel veel…

Alleen zijn het geen euro’s. Het betreft aantallen slachtoffers van seksueel misbruik. In de komende zestien jaar, als het verleden een goede voorspeller is van de toekomst, worden bijna 1.000.000 kinderen voor het eerst seksueel misbruikt.

Elk jaar worden 62.000 kinderen voor het eerst misbruikt

Elke dag zijn dat er 170

Elk uur zijn dat er 7

In de tijd dat je dit zit te lezen is het er 1

Maar dat betekent allemaal niets

Cijfers op een beeldscherm zeggen niets als je je niet verdiept in wat het betekent. Wat betekent het om seksueel misbruikt te worden? Wat doet het met je zelfvertrouwen? Met je vertrouwen in anderen? Wat is de werkelijke impact van seksueel misbruik op een mensenleven? Op de korte termijn én de lange termijn?

Daarom vertel ik mijn verhaal, zonder deze sheets, maar persoonlijk. Zodat voelbaar wordt wat de impact is van seksueel misbruik. Op die éne. Die éne die straks voor jullie zit in je spreekkamer. Die misschien niet durft te spreken over seksueel misbruik. De woorden niet durft te zeggen. Die hoopt dat jij er naar vraagt zodat hij of zij alleen maar ‘ja’ hoeft te zeggen.

De inhoud van mijn lezing is niet de prevalentie van seksueel misbruik. Die cijfers veronderstel ik bekend of kun je online zelf opzoeken. De inhoud van mijn lezing is de impact.

Reactie op de tip: De definitie van seksueel misbruik bleef open

Ik heb een hele blog geschreven over de definitie van seksueel misbruik. Die kun je lezen op Gezond totaal.

De wet heeft een heel duidelijke en eenduidige definitie van seksueel misbruik: “Alle seksuele contacten tussen een kind en een volwassene is misbruik en strafbaar”.Ook tussen minderjarigen kan seksuele activiteit strafbaar zijn, als er leeftijdsverschil is, overwicht, fysiek of psychisch geweld, etc.

Maar in de woorden van Corinne Dettmeijer in het document ‘Op goede grond’: ‘Er is niet één vorm van seksueel geweld; elke handeling is anders, elk slachtoffer is anders, elke dader is anders.’

Mijn persoonlijke standpunt

Mijn persoonlijk standpunt over seksueel misbruik is dat het voor de hulpverlenerspraktijk niet uitmaakt of het wettelijk gezien onder seksueel misbruik valt, ernstig of minder ernstig. Het maakt niet uit of de handelingen voor de wet strafbaar zijn. De beleving van het slachtoffer is in de therapeutische ruimte het uitgangspunt en in de hulpverleningspraktijk dient dit dan ook leidend te zijn.

Reactie op de tip: ‘Ik mis de theoretische onderbouwing’

Mijn wedervraag is: Wat versta je onder theoretische onderbouwing? Gaat het hier om bewijsvoering? Ben je op zoek naar de wetenschappelijke inzichten op het gebied van seksueel misbruik?

Op zoek naar wetenschappelijke onderbouwing?

Helaas moet ik je teleurstellen. Er is heel weinig wetenschappelijk onderzoek gedaan naar seksueel misbruik. In Nederland kennen we het prevalentie-onderzoek van Corinne Dettmeijer, dat ik eerder noemde. Over diagnostiek bij kinderen is onlangs voor het eerst een boek verschenen, ‘De wetende getuige’, van Anneke van Duin. Sietske Dijkstra, die het voorwoord voor mijn tweede boek voor haar rekening nam, heeft zelf ook een aantal publicaties over seksueel misbruik op haar naam staan.

En over de verwerking van seksueel misbruik dan?

Voor informatie over wat in de hulpverleningspraktijk werkt, moet je al snel uitwijken naar het buitenland. Of mijn beide boeken lezen. Het eerste (Helen van seksueel misbruik. Het trauma voorbij) geeft een helder overzicht over de korte en lange termijneffecten van seksueel misbruik. Het wordt gebruikt op de Hogescholen van Rotterdam en Amsterdam in de minor ‘Huiselijk en seksueel geweld’.
Het tweede boek (Hulpverlening na seksueel misbruik. Wegwijzer in Traumaland) voert casuïstiek aan over de hulpverleningspraktijk. Het geeft inzicht in wat wél werkt bij hulpverlening na seksueel misbruik, door zowel de hulpverlener als de klant aan het woord te laten over hun traject. Daarnaast belicht ik, naar aanleiding van de verhalen, telkens een bepaald thema uit de complexe signatuur van seksueel misbruik.

Reactie op de tip: onderbouwde kritiek op de GGZ is oké, maar had minder eenzijdig en negatief gemogen

Ik zou heel graag willen zeggen dat er in de GGZ veel goed werk wordt verricht op het gebied van seksueel misbruik, want de nood aan goede hulpverlening is hoog. Maar als ik dat zou beweren, zou ik het niet kunnen onderbouwen. Ik sta open voor succesverhalen van mensen die, binnen de GGZ, goed geholpen zijn met hun verleden van seksueel misbruik.

Eén van de belangrijkste problemen van de GGZ is dat het seksueel misbruik niet erkent als een bestaand probleem met een eigen signatuur. Het onderwerp zit niet in de opleidingen, het is geen diagnose. Hierdoor wordt seksueel misbruik onvoldoende herkend, geregistreerd (en erkend) en daardoor wordt het onzichtbaar in de GGZ.

Reactie op de tip: Miste informatie over het effect van seksueel misbruik op de familie rond het slachtoffer

Ik kom graag nog eens terug voor een lezing over het effect van seksueel misbruik op de omgeving. Een uur en een kwartier zijn veel te kort om alle in’s en out’s van seksueel misbruik te bespreken. In mijn eerste boek gaat het derde deel over de impact van seksueel misbruik op de omgeving, dat kan een bron van informatie voor je zijn.

Daarnaast nodig ik je van harte uit om je te abonneren op mijn e-Nieuws, waarin ik elke twee weken nieuws en informatie verspreid over alles wat met seksueel misbruik te maken heeft.

* indicates required



Email Format

View previous campaigns.


DE POWERWIJVEN op het symposium!

POWERWIJVEN: een indringende voorstelling

Het symposium ‘Wat wél werkt! Hulpverlening na seksueel misbruik’, is blij en trots dat de POWERWIJVEN hun voorstelling komen spelen. Ik zag de Powerwijven voor het eerst in Den Bosch. Het was een try-out en zij werden vanuit hun opleiding op dat moment beoordeeld over de voorstelling. Later zag ik ze in Drenthe nog een keer en ik was net zo onder de indruk als de eerste keer.

De kracht van de POWERWIJVEN

De kracht van de voorstelling is dat ze geen blad voor hun mond nemen. Hoe zij het seksueel misbruik hebben beleefd staat voorop. Rauw in de emotie, rakend in de kleinheid van een kind dat de stappen telt tot de badkamer. Ademloos en intens is het een voorstelling die de bezoekers van het symposium niet onbewogen zal laten.

De les van de POWERWIJVEN

De les van de POWERWIJVEN is dat seksueel misbruik geen eindstation is. Dat je de kracht hebt om te overleven, dat je de kracht hebt om te helen. Maar het is ook de boodschap dat gedane zaken niet meer ongedaan gemaakt kunnen worden. De onschuld van een kind, eens gebroken, kun je niet meer herstellen.

‘Ook in het bejaardentehuis zal ik nog misbruikt zijn’

De hoop van de POWERWIJVEN

Maar er is ook hoop. De hoop zit in de kracht die deze meiden tonen door deze voorstelling te maken. Door het taboe aan te kaarten en te doorbreken, zodat de waarheid aan het licht mag komen. Want in het licht kan het helen.

Pijnlijk bewustzijn van de realiteit van seksueel misbruik

Het is pijnlijk om je bewust te worden van hoe de werkelijkheid van seksueel misbruik in elkaar zit. De werkelijkheid dat er nu mensen in bejaardentehuizen bang zijn om dement te raken, omdat ze hun eigen herinneringen vrezen. De werkelijkheid dat, als een slachtoffer er niet over kan praten en er geen heling kan plaatsvinden, de rauwe ervaring van het misbruik levenslang bij hen blijft. En daarom zijn de POWERWIJVEN en dit symposium zo belangrijk.

Workshop Margreet Krottje – psycholoog – Tebéyo methode

Wie is Margreet Krottje van Tebéyo?

Margreet Krottje, Tebeyo methodiek, psychotherapeutMargreet was één van de eersten die we vroegen om een workshop te verzorgen. Op het Symposium ‘Diagnostiek en hulpverlening seksueel misbruik’, vorig jaar in Ede na het verschijnen van mijn eerste boek, gaf zij een lezing waarbij duidelijk werd dat deze vrouw veel kennis heeft van seksueel misbruik en wat er nodig is om daarvan te helen. Zij sprak met veel passie en liefde over ‘haar mensen’. Een gedreven professional met kennis van zaken.

Workshop Tebéyo methodiek

Margreet Krottje is als psycholoog gespecialiseerd in de hulp na seksueel misbruik en geweld. Tebéyo betekent in verbasterd Spaans: ‘Ik zie je’. Daarmee geeft zij al aan in welke richting de therapie gaat. De cliënt heeft de behoefte om gezien te worden. Zien, luisteren, erkennen. Het zijn deze basisbegrippen die vorm en inhoud krijgen in de Tebeyo Methode.

Een workshop samen met een cliënte

Margreet Krottje zal samen met een cliënte een workshop geven. Samen Monique en samen zal zij uitleggen en laten ervaren wat er tijdens therapie gebeurt. Monique komt nu anderhalf jaar bij Margreet en kon bijna niet praten toen ze voor het eerst kwam, en vooral niet over moeilijke dingen. Langzaam begint dat iets beter te worden, maar praten blijft spannend. Het geven van deze workshop is dan ook een hele overwinning.

Samenwerken heeft meer waarde voor iedereen

Margreet werkt veel samen met haar cliënten en ervaart dat als een enorme meerwaarde voor haarzelf, haar cliënten, maar ook voor het publiek.

‘Het verhaal van een cliënt is 100x duidelijker omdat je als luisteraar kunt voelen wat er speelt. Ze spreken vanuit ervaring, dat is anders dan wanneer het vanuit kennis verteld wordt’.

De Tebéyo Academie

Margreet geef naast individuele therapie aan cliënten ook een opleiding in de Tebéyo methode aan hulpverleners en therapeuten. Een gedegen opleiding die individueel werken met cliënten combineert met groepen, erop gericht om jou als professional extra tools in handen te geven om de complexe problematiek van seksueel misbruik goed te kunnen begeleiden. Over deze opleiding staat een review van één van de eerste lichting studenten hier te lezen.

Brekend nieuws!

In het onderzoek dat in de regio Haaglanden is verricht naar de effectiviteit van de hulpverlening is de therapie die Tebéyo biedt onder de loep genomen. Daaruit blijkt dat de methode werkt. Margreet wist dat natuurlijk al lang, maar nu is er dan wetenschappelijk bewijs voor, waarmee de methodiek van Tebéyo zich ‘evidence based’ mag noemen. Reden te over dus om de workshop op het symposium te volgen en je wellicht aan te melden voor haar opleiding op de Tebéyo-Academie.

Het complete onderzoek vind je o.a. hier