Seks!

Positieve seksualiteit

Vorig weekend 17 november 2018 vond in Arnhem het symposium ‘Positieve seksualiteit na seksueel misbruik’ plaats. Het werd een inspirerende middag voor alle therapeuten die erbij waren. Ons laatste symposium.

Seksualiteit na seksueel misbruik

Maar al te vaak hebben slachtoffers van seksueel misbruik geleerd om seks te hebben voor ‘oneigenlijke’ motieven. Wat zijn goede redenen om seks te hebben? Volgens de eerste spreker, Rik van Lunsen, zijn er maar twee goede redenen. Plezier of verbinding. En voortplanting? Dat maar heel zelden een reden om seks te hebben.

Seks voor andere redenen?

Iemand die seksueel misbruik heeft meegemaakt, heeft andere dingen aan seks gekoppeld. Seks hangt samen met vernedering, je best doen, de ander tevreden houden, om er maar vanaf te zijn, geld of andere beloning: van alles wat niets met die twee gezonde doelen te maken heeft.

Dan: wat is gezonde, positieve seks?

Wat is seks, wat valt daar allemaal onder? In elk geval is seks niet beperkt tot het ‘penis in vagina’ gebeuren. Er zijn allerlei manieren om seks te beleven, alleen of met elkaar. In principe is gezonde seks volgens Rik van Lunsen een heel spectrum aan handelingen die gericht zijn op lust en/of verbinding, die een ander niet beschadigt.

Positieve ervaringen opdoen

Hoe kun je komen tot gezonde seks, tot seks met de juiste insteek? Seks voor plezier en verbinding? Eén van de manieren is om positieve ervaringen te gaan opdoen. Soms is het alleen veilig als je dat solo doet, maar als je in een liefdevolle relatie bent, kun je met elkaar op onderzoek uit. Samen nieuwe, onbelaste ervaringen opdoen, praten over wat jouw grenzen én wensen zijn.

Seks een leven lang leren

Seks doe je samen en daarmee is een probleem op seksueel gebied ook per definitie een probleem van samen. De laatste jaren is de nadruk, volgens Rik van Lunsen, veel komen te liggen op de negatieve seksuele beleving, op de uitwassen, op de grenzen. Grenzen zijn belangrijk, leren om nee te zeggen tegen wat je niet wilt, maar kunnen we het ook hebben over wensen?  Wanneer en waartegen zeg je met je hele wezen ja?

Het boek ‘Seks!’

In het boek van Rik van Lunsen staan een heleboel wetenswaardigheden over Seks! Ik heb het nog niet uit, maar nu al denk ik: ja, dit boek kan ik van harte aanbevelen, speciaal voor therapeuten die werken met slachtoffers van seksueel misbruik, als achtergrondinformatie over Seks.

 

SEKS! EEN LEVEN LANG LEREN

Van Rik van Lunsen en Ellen Laan is te koop via deze link: Seks!

Herstellen van de natuurlijke seksualiteit

Na een korte pauze was het woord aan Mini Soer, lichaamsgericht therapeut. Na al het ‘hersenwerk’ van de ochtend bracht zij ons middels een oefening terug in ons lichaamsbewustzijn. Haar uitleg over hoe normale seksualiteit zich ontwikkelt bij kinderen is heel verhelderend.

Ook voor ouders van belang

Wat is normaal voor een opgroeiend kind? Ik weet van veel slachtoffers dat zij, door hun eigen verstoorde ontwikkeling, vragen hebben over wat de normale, gezonde seksuele ontwikkeling is van een kind. Hoe moet het wél? Een gezond kind zal zijn of haar lichaam steeds meer gaan ontdekken. Van het eerste moment is het belangrijk dat het kind daarin gespiegeld wordt door een volwassene die bij voorkeur zijn of haar hele lijf bewoont.

Twee manieren waarop het mis gaat

Het gaat mis in de natuurlijke seksuele ontwikkelingsstappen van een kind als de ouder of verzorgende zijn of haar eigen seksualiteit inbrengt (seksueel misbruik), of als de natuurlijke stappen die het kind neemt overmatige stress opleveren bij een ouder (angstreactie). In beide gevallen wordt seks een beladen thema. Voor ouders die seksueel misbruik hebben meegemaakt, is het dus ook voor hun kinderen van belang dat zij deze ervaringen gaan helen.

Plezierige seks met hoofd, hart én geslacht

Plezierige seks is seks waar je met je hoofd, hart én geslacht ja op zegt. Je hoofd is veelal de bewaker van grenzen en afspraken. Het hart is gericht op verbinding, bij elkaar horen, liefde uitdrukken. Het geslacht is gericht op lustbeleving én samensmelting. Als seks op alle drie die niveaus klopt, dan is seks een uitermate plezierige ervaring.

 

Held van het jaar 2018, categorie ‘Partner van … ‘

Winnaar Tonnie van Deursen

In de categorie ‘Partner van … ‘ gaat de Award naar Tonnie van Deursen. Hij is de partner van Angélique van Deursen. Hij werd genomineerd voor de award door zin vrouw die dit over hem zegt:

‘Altijd staat hij achter me, maakt een vuist met mij. Hij neemt me praktische dingen uit handen als ik het moeilijk heb. Hij luistert dag en nacht. Staat mee op na een nachtmerrie. Helpt me de weg naar het hier en nu te vinden als ik dat even kwijt ben. Laat zijn werk onmiddellijk vallen als ik hem nodig heb. Heeft nog nooit het vertrouwen in mij verloren. Ik kan overal met hem over praten, zelfs over zelfdoding toen ik het nog heel moeilijk had. Hij heeft een grenzeloos respect voor mij en mijn lijf. Hij laat me de waarde van het leven zien en leerde me daarvan te genieten.”

Tonnie is een man van weinig woorden op het podium. Daarom hieronder nogmaals het interview met Tonnie, dat eerder in de Helden Galerij te lezen was.

Tonnie, van harte gefeliciteerd met deze welverdiende Award

Interview met Tonnie van Deursen

Kun je kort vertellen hoe seksueel misbruik je relatie met jouw partner heeft beïnvloed?

Op vele manieren, ik heb echt haar vertrouwen moeten winnen in kleine stapjes. Haar dingen moeten leren. Zo poetste ze de vloer met een schuursponsje op de knieën en waste ze zichzelf met een schuursponsje en jif. Ook hebben we geen seksuele relatie in de zin zoals dat normaal is. We zijn wel intiem op onze eigen manier en daar kan ik mee leven. Er zijn ook tijden geweest dat ik erg bang ben geweest haar kwijt te raken. Ik lette altijd op, ook in de nachten.

Wat is volgens jou de belangrijkste aandachtspunten bij helen van seksueel misbruik?

Dat ze er over mag praten, dat mocht ze nooit van het GGZ. Wij hebben samen uren bij elkaar gezeten en ik heb haar laten praten, anders zou het haar kapot hebben gemaakt. Wat ook belangrijk is: kijk naar wat mensen kunnen. Het GGZ vertelde en legde de nadruk op wat ze niet kon, nooit op wat ze wel kon.

Welke tips zou je andere partners willen meegeven?

Heb geduld! Een afwijzing is niet persoonlijk bedoeld. Laat initiatief bij je partner en vooral: praat met elkaar. Ben er voor je partner, denk nooit ‘alweer daarover’ en zeg nooit: ‘laat het eens achter je.’

Wat zou je willen verbeteren rondom seksueel misbruik?

De hulpverlening, daar hebben we zoveel ellende mee gehad. Niet alleen voor Angélique maar ook voor mezelf. Zo kwam ik eens thuis en vond een afscheidsbrief. Ik was erg overstuur en een vriendin belde de huisarts. Terwijl de politie Angélique zocht zei de huisarts dat ik me niet zo moest aanstellen. En dat terwijl hij de situatie wist en ook wist hoe wanhopig Angélique was, door steeds maar falende hulpverlening. Soms belden we de crisisdienst, maar verder dan ‘ga maar een boek lezen’ kwamen die niet, ze kwamen niet eens. Dan bleef ik maar thuis van mijn werk. Het heeft me bijna mijn baan gekost.

Heldin van het jaar 2018, categorie Goed bezig

Winnares Angélique van Deursen

De winnares van de Hel(d)en van seksueel misbruik Awards 2018 in de categorie ‘Goed bezig’ is Angélique van Deursen. Zij is de auteur van het boek ‘Duivelskind’ dat in 2013 uitkwam. Zij werkt nu als ervaringsdeskundige en geeft met enige regelmaat lezingen.

Op ‘Angelssite‘ vertelt zij over overleven en helen na seksueel misbruik en mishandeling in haar jeugd. Rakende verhalen, waarin zij haar kwetsbaarheid durft te tonen en waarin iedereen die haar heeft gevolgd mee heeft geleefd met hoe ingewikkeld het proces van helen soms kan zijn.

Helen is hard werken

De openheid waarmee zij haar verhaal doet raakt. Zij heeft deze Award dubbel en dwars verdiend. Niet vanwege het feit dat ze seksueel misbruikt is maar, zoals ze zelf zegt, omdat ze goed bezig is met helen. En dat is hard werken!

Gefeliciteerd Angélique, met deze welverdiende Award.

Seksueel misbruik en positieve seksualiteit

Positieve seksualiteit

Er zijn initiatieven gaande om seksualiteit te herwaarderen. Zoveel van de aandacht is onder invloed van #metoo uitgegaan naar de uitwassen van seksueel gedrag, dat men denkt dat het tijd is om te focussen op wat er goed en fijn is aan seksualiteit. Een loffelijk streven. Maar als slachtoffers daaraan mee willen doen, wat is er dan nodig?

Seksualiteit na seksueel misbruik

Wanneer je seksueel misbruik hebt meegemaakt is seksualiteit vaak beladen, belast met pijn uit het verleden. Dat maakt dat ‘wat bij je past’ niet altijd even gemakkelijk te ontdekken is. De ervaringen uit het verleden kleuren je beleving in het heden, dat is altijd zo, maar dat is zeker waar als het gaat om de invloed van seksueel misbruik op de latere seksualiteit.

Seksuele hertraumatisering

Voor veel slachtoffers geldt helaas: ‘Jong geleerd, oud gedaan’. Zij komen maar al te vaak terecht in relaties waarin zij nog altijd geen keuze ervaren omtrent hun eigen seksualiteit. Wanneer je als therapeut seksualiteit niet bespreekbaar maakt, laat je de deur wagenwijd open voor hertraumatisering. Het bespreken van de seksualiteit is niet de sluitpost van therapie, maar een wezenlijk onderdeel ervan.

Bewuste seksualiteit

De zoektocht naar wat bij jou past als mens, in het heden, met je verleden en wat daarin allemaal gebeurd is, leidt tot een bewuste seksualiteit. Seksualiteit waar je ja tegen zegt. Positieve seksualiteit is bewust gekozen, vol overgave genieten van jouw eigen lijf en eventueel dat van de ander. Daarbij gaat het vaak minder om ‘welke techniek’ of ‘welke handelingen’ maar om ‘wat druk je met deze handeling uit?’, ‘Wat betekent het voor je?’

Herstellen van het recht op een keuze

Het is een cliché dat als je geen nee kunt zeggen, je ja ook niet telt. In therapie rondom seksualiteit is zeggenschap een belangrijk thema. In hoeverre ervaart het slachtoffer zeggenschap over zijn of haar eigen lijf, over de eigen seksualiteit?

Positieve seksualiteit, wat is dat precies?

Rik van Lunssen en Ellen Laan schrijven in het boek ‘Seks!’ uit 2017 dat onder gezonde seksualiteit wordt verstaan: “Elke seksualiteit (seksueel gedrag en seksuele gevoelens) die iemand ervaart als bij haar of hem passend (egosyntoon), die als bevredigend wordt ervaren en waarmee geen schade wordt berokkend.” Positieve seksualiteit gaat volgens mij nog een stap verder. Bij positieve seksualiteit komt er een verbinding tot stand. Tussen beide partners, of bij soloseks tussen lichaam en geest. Daarmee is het een potentieel helende ervaring!

Positieve seksualiteit komt niet uit de lucht vallen

Positieve ervaringen in de seksualiteit komen niet vanzelf. Wanneer het slachtoffer zeggenschap heeft over de eigen seksualiteit, is het vaak nog een uitdaging om dit ook in samenspraak met een partner neer te zetten. Het is dan belangrijk om een eventuele partner bij de begeleiding te betrekken en om te werken aan communicatievaardigheden van beide partners.

Aandacht voor seksualiteit in therapie

Hoe kun je omgaan met het thema seksualiteit in de therapeutische setting? Welke taken liggen er voor jou als therapeut? Wat kun je beter aan gespecialiseerde hulpverlening overlaten?

Op zaterdag 17 november gaat het symposium over deze en meer vragen rondom Positieve seksualiteit na seksueel misbruik. Aanmelden kan nog nét.