Wat is EFT en wat is EFT? Wat? Er zijn er twee?

Wat is EFT?

Nog maar 3 jaar geleden, toen mijn eerste boek ‘Helen van seksueel misbruik. Het trauma voorbij’ uitkwam, was EFT een nieuwe en veelbelovende techniek. EFT stond/staat voor Emotional Freedom Technique, een eenvoudig aan te leren techniek van klopjes op bepaalde acupunctuur-punten, waarmee je emoties vrij eenvoudig kunt reguleren.

Emotionele vrijheid

Tot dusver heel eenvoudig en goed te snappen. Emotionele Vrijheids Technieken dus. Over deze therapievorm, die je deels ook zelf thuis kunt uitvoeren schreef Thérése Bravenboer eerder al een blog: ‘Hoe gaat EFT om met herinneringen en herbelevingen?’

Wat is EFT twee?

In de partnerrelatie-therapie duikt sinds kort dezelfde afkorting op. Het verwarde me enigszins: klopjes en acupressuur in relaties? De link was voor mij niet heel logisch. Pas in gesprek met een nieuwe therapeute voor op de website begon het me te dagen. Het ging hier niet om Emotional Freedom Techniques maar om Emotionally Focused Therapy. Weer zo’n fraaie Amerikaanse naam.

Emotionally Focussed Therapy – relatietherapie

Het idee achter de Emotionally Focussed Therapie is dat mensen hun behoefte gaan uitspreken naar elkaar. Volgens de website kent deze therapie drie fases:

  • Bewustworden van de patronen in jullie relatie
  • Uitspreken van de angsten en behoeften binnen dat patroon
  • Uit het patroon stappen en elkaar hulp en ondersteuning vragen

EFT relatietherapie na seksueel misbruik?

De Emotionally Focussed relatietherapie is een nieuwe trend, overgewaaid vanuit Amerika. In de Amerikaanse situatie is het uitgebreid getest. In de Nederlandse situatie zijn er bij mijn weten nog geen uitgebreide tests uitgevoerd. Wel denk ik dat het idee past bij waar hulp aan stellen van wie één of beide partners misbruikt is, over zou moeten gaan.

Oude wijn in nieuwe zakken? Of echt iets nieuws?

Is EFT-relatietherapie nieuw? Ik denk eigenlijk dat het een toepassing is van een aantal bestaande dingen in een nieuwe combinatie. Bewustwording staat aan de basis van elke therapie. Zonder je bewust te zijn van wat er gebeurt, kun je niet aan de slag. Stap twee, het benoemen van angsten en behoeften lijkt sterk verwant aan de geweldloze communicatie. De derde stap, het ‘uit het patroon stappen’ en vragen om wat je nodig hebt, is ook redelijk voor de hand liggend. De vernieuwende waarde van de EFT-relatietherapie ligt dan ook vooral in de toepassing van al deze kennis op relaties.

EFT en EFT-relatietherapie

Hoe onhandig is het dat twee therapieën dezelfde naam hebben? In elk geval zorgt het voor verwarring over welke vorm van therapie. Er zijn meer therapieën die op deze manier verwarrend zijn. Zo is Cognitieve Gedrags Therapie (CGT) in Nederland iets heel anders dan de therapie van dezelfde naam in Amerika, waardoor deze therapie ten onrechte in Nederland het predicaat ‘evidence based’ draagt.

Bij welke EFT ben je? Laat het je uitleggen

Wanneer je bij een therapeut aanklopt die EFT geeft, kijk dan even goed over welke het gaat. Is het die therapie met klopjes waar je veel zelf kunt doen? Of is het juist die relatietherapie waarbij je uit je patronen moet stappen. Zodat wat er geboden wordt, klopt met je verwachtingen.

Blog Renate Hoenselaar – dans en beweging bij seksueel misbruik

Renate Hoenselaar – Dans en bewegingstherapie bij seksueel misbruik

Vragen van Paula Holtzer aan Renate Hoenselaar:

  • Renate Hoenselaar - Dans en bewegingstherapie - ArnhemKomen cliënten binnen met de klacht seksueel misbruik? Of kom je het probleem tegen tijdens de behandeling
  • Hoe helpt danstherapie bij seksueel misbruik?
  • Wat doe je tijdens een sessie?
  • Hoe ervaren cliënten de sessie?

Waarom zou je gaan dansen of bewegen als je je lichaam niet wilt voelen?

Binnen mijn praktijk komen jongeren en volwassenen binnen met uiteenlopende klachten. Of er sprake is van seksueel misbruik komt meestal tijdens de intake wel naar voren, maar cliënten ervaren dat niet altijd als oorzaak van hun klachten. Ze geven bijvoorbeeld aan dat ze al veel behandelingen hebben gehad en er vaak over gepraat hebben. Als een cliënt dit verteld, gaat er bij mij een lampje branden: “aha, gepraat over maar ook gevoeld, in het lijf geweest?

Van praten naar het lichaam!

Een belangrijke valkuil in de GGZ is dat er veel gepraat wordt en dat er over ‘iets’ gepraat wordt. Natuurlijk is het praten ‘over’ ook belangrijk voor de verwerking, voor het bewust worden, maar als je daar niet het lichaam en de beweging bij betrekt, dan blijven klachten ontstaan.

De grenzen van cognitief werken

Het mooiste voorbeeld hiervan vind ik nog steeds een cliënt die bij mij kwam met verschillende lichamelijke klachten. Ze noemde dat ze misbruikt was in haar jeugd, maar dat ze dit al verwerkt had. Toch liep ze elke keer met haar werk en sociale contacten vast. Dat ze haar misbruik alleen cognitief en niet lichamelijk verwerkt had werd duidelijk toen ik haar op de grond liet bewegen. Binnen ‘no time’ reageerde haar lichaam en zat ze in een herbeleving. Geschrokken vroeg ze wat er aan de hand was? Ik kon haar toen vertellen dat ze w.s. haar misbruik cognitief verwerkt had, maar dat er lichamelijk nog werk aan de winkel was. Dat veel van haar klachten daar nog steeds mee te maken hadden.

Het trauma zit in het lichaam opgeslagen

Dat haar lichaam het misbruik had opgeslagen zoals het lichaam en onze beweging altijd onze ervaringen opslaat. En dat zich dit heeft vastgebeten in het lichaam, waardoor er lichamelijke klachten en angsten ontstaan. Vanaf dat moment viel alles voor haar van de afgelopen jaren op haar plaats en is ze aan het werk gegaan.

Ik moet mijn mond houden!

Binnen mijn werk als dans- en bewegingstherapeut werk ik ook vaak vanuit de beweging met stem en klank. Waarom? Omdat de stem ook onderdeel is van ons lichaam en omdat je via klank ook spanningen kunt uiten en lostrillen in je lichaam. Toch is dit een vorm die voor cliënten met een seksueel misbruik verleden niet altijd makkelijk is.

Onderzoek naar stem en klank

Dit heb ik ervaren tijdens een onderzoek waarin ik een groep vrouwen (waarvan enkele vrouwen seksueel misbruikt waren in hun jeugd) liet werken met stem en beweging. Eén vrouw had toegezegd mee te werken, maar gaf aan dat ze het heel lastig vond, maar wel graag mee wilde doen. Het seksueel misbruik in het verleden was bij haar bekend. Het onderzoek duurde een paar weken waarin de vrouwen één keer per week dans- en bewegingstherapie kregen. De oefeningen hebben een opbouw waarin er vanuit de beweging langzaam naar stem en klank wordt toegewerkt.

Het klankbad

Eén van de oefeningen, het klankbad genoemd, is dat één vrouw in het midden gaat staan of zitten en de groep om haar heen staat. De groep geeft klank en beweegt om de vrouw in het midden heen. De vrouw kan hierop weer met beweging reageren. Deze vrouw vond dit heel moeilijk maar koos er toch voor om de oefening te doen: ze ging daarbij zitten en vroeg de groep om in een halve kring voor haar te gaan zitten. Zo kon ze iedereen nog zien en had ze niet het gevoel opgesloten te zijn. Tijdens het klank geven van de groep kwamen er veel tranen los bij deze vrouw. Later gaf ze aan dat ze door de oefeningen thuis voor het eerst met de radio had meegezongen. Ze had nooit durven zingen omdat ze tijdens het misbruik nooit haar mond mocht opendoen. Anderen mochten haar immers niet horen!

Loyaal zijn!

Een belangrijk thema wat ik vaak tegenkom in mijn praktijk is ‘loyaliteit’. Loyaal willen zijn naar ouders: aan ouders niet durven vertellen dat men misbruikt is door een familielid. Ouders niet durven aangeven want het zijn tenslotte je ouders. Ouders niet willen opzadelen met het verhaal van misbruik, omdat dit de harmonie kan verstoren of omdat ouders zich dan teveel zorgen gaan maken. Vanuit dit oogpunt worden er veel gevoelens verdrongen.

Werken met emoties

Ik vind het niet belangrijk of een cliënt het misbruik gaat aangeven: dit is aan de cliënt zelf en afhankelijk van waar men in het proces zit en in welke mate en tijd het gebeurd is. Wat ik wel belangrijk vind, is dat de cliënt zijn gevoelens toe laat. Zijn gevoelens van verdriet, angst, boosheid…….Want juist deze verdrongen gevoelens zorgen er voor dat er klachten ontstaan, dat het lichaam gaat vastzitten, dat men het lichaam niet meer wil voelen en alleen nog maar in zijn hoofd zit.

Zorgvuldig observeren

In mijn therapie kijk ik dan ook wat er in het lichaam en de beweging te zien is: waar zit de spanning, waar zit vastgehouden verdriet, boosheid, angst. En hoe kan de cliënt een weg vinden om deze gevoelens te uiten, om te zetten in een beweging en naar buiten te brengen. Hiervoor is het vaak eerst belangrijk om de cliënt te laten voelen dat hij/zij kracht heeft, dat hij/zij stevig op zijn benen staat, dat hij/zij een eigen persoonlijke ruimte heeft en deze kan begrenzen. Voelen in en met het lichaam dat men het aankan om zijn gevoelens te uiten. Voelen dat het je niet omver blaast of in je herbeleving laat schieten als er een emotie komt. Ervaren dat je lichaam een steun is en geen last of ‘aanhangsel’.

En soms is alleen dansen dan al de therapie: weer mogen dansen, weer ruimte in mogen nemen, weer je eigen bewegingen mogen maken……

MDaT Renate Hoenselaar –Praktijk Hoenselaar, dans- en bewegingstherapie en supervisie – Arnhem

Reacties:

Anjet van der Wijk op schreef:

Bedankt Renate voor je inhoudelijk goed onderbouwde en interessante casus.
Ook bij een vroegkinderlijke trauma waarbij geen sprake is van herinneringen, ‘weet’ het lichaam het. Wat hebben we als vaktherapeut een machtig ervaringsgericht instrument tot onze beschikking!

 

Wat is Cranio Sacraal therapie?

Wat is Cranio Sacraal therapie?

Cranio Sacraal therapie werkt met de vloeistof die rondom je zenuwbanen en hersenen zit, het ‘Cranio Sacraal vocht’. Deze vloeistof beweegt op een heel traag ritme, vergelijkbaar met het ritme van golven aan het strand. Omdat de zenuwbanen door je hele lichaam heen zitten, kun je het Cranio Sacraal ritme in feite in je hele lichaam voelen. Dat vergt wel enige oefening en sensitiviteit: dat is het vak van de Cranio Sacraal therapeut.

Cranio Sacraal therapie en een verstoord ritme

Het natuurlijke ritme van de Cranio Sacraal vloeistof kan verstoord raken. Dit is voelbaar als een versnelling of vertraging in het ritme. Bij seksueel misbruik kan het bijvoorbeeld zijn dat het ritme in het bekkenbodemgebied verstoord is. De therapeut legt zijn of haar hand op een plek waar het ritme goed voelbaar is (dat kan het bekken zijn, maar ook bijvoorbeeld de enkels of het hoofd) en sluit aan bij jouw natuurlijke ritme. Door mee te gaan met het aanwezige ritme maakt de therapeut contact met het verstoorde deel. In dat contact kan er van alles geheeld worden.

Zachte therapie?

Op een bepaalde manier is Cranio Sacraal therapie een zachte methode. De aanraking is niet invasief of pijnlijk, het ritme is traag, maar vergis je niet: wat er aan verstoringen is opgeslagen in je lichaam is bij seksueel misbruik vaak niet misselijk. Door dat letterlijk aan te raken, wordt de verstoring voelbaar. Dat kan zich op diverse manieren uiten. Sommige mensen krijgen beelden van vroeger. Andere mensen ervaren de lichamelijke pijn of de verkramping die ze in het verleden hebben ervaren opnieuw. Door de aanraking komt er ruimte voor het lichaam om te helen.

Mijn ervaringen met Cranio Sacraal therapie

Ik heb Cranio Sacraal therapie gehad voor menstruatieklachten. Daardoor heb ik de methode aan den lijve kunnen ondervinden. De klachten zijn door de Cranio Sacraal behandelingen minder geworden. Ik kon voelen hoe ik letterlijk uit de kramp kwam.

Praten hoeft niet, mag wel

Soms heb je de behoefte om over je beelden of ervaringen te praten. Dat mag natuurlijk, maar het hoeft niet. Wel is het belangrijk om met de therapeut te delen of er dingen blijven hangen. Het is niet de bedoeling dat je met onverwerkte stukken naar huis gaat.

Dissociatie als contra-indicatie?

De therapie kan dus best heftig zijn en voor mensen die dissociëren kan ‘voelen wat er aangeraakt wordt’ een dissociatie oproepen. Als je snel dissocieert is het belangrijk dat je therapeut:

  • Op de hoogte is dat je dissocieert
  • Weet hoe dat er bij jou uit ziet
  • Weet wat je nodig hebt (van de therapeut) om bij jezelf terug te komen.

Heb je die dingen nog niet helder? Dan is het niet slim om met Cranio Sacraal therapie te beginnen. Dan kun je beter eerst nog wat tijd besteden aan grip krijgen op je dissociatie.

Naar het trauma toe

Cranio Sacraal therapie spreekt het trauma aan, daar waar het opgeslagen zit in je lijf. Een behandeling kan heel diep doorwerken en het is niet ongebruikelijk dat je echt moet bijkomen na een behandeling. Dat je misschien niet meteen naar huis kunt rijden. Zorg er dus voor dat je na de afspraak met de Cranio Sacraal therapeut tijd voor jezelf vrij houdt. Het kan zijn dat het effect in de dagen erna nog voelbaar is, alsof je steeds verder loslaat.

Waarom voetreflextherapie? blog van Els van Tol

Eigen ervaringen

Els van Tol - voetreflexmassage - ErmeloIk ben zelf van mijn 12e tot 18e jaar misbruikt. Tot ongeveer mijn 40ste heb ik het weggeredeneerd. Ik was me niet bewust van de mogelijke gevolgen. Toch had ik er last van. Het liep inmiddels niet meer lekker in mijn relatie. Het stroomde niet meer in intimiteit en seksualiteit. Toen ik me dat bewust werd, besefte ik dat ik er iets mee ‘moest’.

Na een Reiki-cursus en psychotherapie knalde het eruit. Ik kreeg een heftige zenuwontsteking in mijn schouder. Letterlijk moest ik stilstaan bij wat er gebeurd was. Ik had het te lang op mijn schouders mee gedragen.

Bevroren in therapie

Tijdens de therapieën bleek, dat ik er heel goed over kon praten, maar niets voelde, geen emoties, geen tranen, ik bevroor letterlijk. Na een tijd GGZ-therapie koos ik voor CAM-therapieën. CAM staat voor complementaire geneeskunde/natuurlijke gezondheidszorg, wat mensen ook wel ‘Alternatieve geneeswijzen’ noemen, maar dat vind ik een beetje een negatieve term, dus ik spreek liever van CAM. Ik deed lichaamsgerichte psychotherapie (PAD-werk), schilderen, mandalatekenen, zingen én massage. Juist de massage is voor mij heel helend geweest en ook voor mijn relatie.

Mijn keuze voor liefdevolle massage

Tijdens mijn verwerkingsproces werd ik volledig arbeidsongeschikt verklaard voor mijn werk als wijkverpleegkundige. Na een paar jaar heb ik mij laten omscholen tot pedicure. Ook als verpleegkundige wist ik al, dat ik het liefdevol aanraken van de ander fijn vond om te doen. Mijn klanten waardeerden mijn manier van aanraken ook erg.

Helen door voetreflextherapie

Ik ben zelf dus o.a. geheeld door liefdevolle massages en dat wilde ik ook doorgeven. Ook heb ik altijd al veel belangstelling voor de natuurlijke gezondheidszorg gehad. Het was dus niet verrassend dat ik voor een CAM-therapie koos. In 2005 besloot ik om voetreflextherapeute te worden. Het fijne van voetreflexmassages is, dat het je vooreerst heel erg ontspant. Het trekt de energie vanuit je hoofd naar je voeten toe, want je aandacht is daar waar mijn handen zijn, dus daar gaat ook de energie naar toe. De energie stroomt door je lichaam heen en daardoor neemt vanzelf ook het lichaamsbewustzijn toe.

Effecten van voetreflextherapie

Door het misbruik kan het lichaamsbewustzijn zijn aangetast, je gevoelsleven stroomt niet (goed) meer, je kunt ook allerlei (vage) klachten ontwikkelen. De zachte energie, die ik via mijn handen doorgeef, de prikkels die ik via de reflexzones van de voeten/onderbenen/handen/onderarmen geef, activeren het zelfgenezend vermogen van het lichaam. Daardoor komt er langzaam steeds meer balans.

Ontspanning en endorfines

Ontspanning zorgt er ook voor, dat je allerlei gelukshormonen aanmaakt, zoals endorfines. Door de liefdevolle aanrakingen kan je langzamerhand weer van je lichaam gaan genieten, kan je weer verbinding krijgen met je lichaam. Een belangrijke stap in het helen van seksueel misbruik.

Els van Tol – voetreflextherie – Ermelo

 

Innerlijk kindwerk – mijn persoonlijke ervaring

Innerlijk kindwerk, mijn persoonlijke ervaring – Henk Meulendijks

Ik ben 8 jaar en ik kom in aanraking met een “potloodventer”. Het is vroeg in de ochtend, het is nog donker. Ik ben op weg naar het zwembad bij ons om de hoek. Dit maakt een diepe indruk op mij, waar ik met mijn ouders niet over durf te praten.

Bewuste herinnering

Deze ervaring komt gedurende mijn leven regelmatig in mijn bewustzijn, maar ik heb geen idee wat ik er mee kan. Vooral het taboe wat ik er omheen voel is groot. Ook ben ik bang om niet begrepen te worden en dat is een grote drempel. Pas na mijn 50ste begin ik hier over te spreken.

Hervinden van een onbewuste herinnering

Tijdens een meditatie in een kerk, ruim na mijn 50ste, komt deze herinnering in mijn bewustzijn: Rond mijn 12de jaar heb ik een energetische seksuele misbruik ervaring. Ik heb wel al eerder het gevoel dat er meer gebeurd is dan alleen die potloodventer. Ik kon er alleen geen vinger op leggen.

Gesprek met de huisarts

Mijn huisarts bevestigt het verschil in detaillering van de herinnering van deze twee ervaringen. Ik weet nog de precieze details van de ervaring met de potloodventer. Van de energetische misbruik ervaring heb ik een ‘weten’, maar geen details, omdat het geen zintuiglijke ervaring was, maar een inbreuk op mijn energiesysteem. In mijn jeugd nog andere ervaringen geweest op seksueel gebied, die weliswaar geen seksueel misbruik waren, maar voor mij wel traumatisch (beschaamd worden). Daar heb ik hele heldere herinneringen van.

Innerlijk kind werk

Een zeer goede vriendin maakt mij attent op Innerlijk kindwerk, iets wat zij zelf in de jaren daarvoor heeft gebruikt voor haar eigen heling. Er zijn dan nog veel onverwerkte ervaringen in mijn leven die om aandacht schreeuwen. Ik zelf merk dit door o.a. stemmingswisselingen, veel boosheid, overdreven dienstbaarheid en de disbalans die ik in de relatie met mijn partner voel op seksueel gebied. Hierom en ook om andere redenen begin ik in 2004 met innerlijk kindwerk.Daarnaast heb ik een seksverslaving, al kan ik dat pas veel later aan mezelf toegeven.

Contact maken met mijn innerlijk kind

De eerste stap is een behoorlijke uitdaging, contact maken met mijn innerlijk kind. Dat is niet zo eenvoudig omdat er geen vertrouwen is vanuit het kind. Het heeft enige tijd geduurd en als het contact er eenmaal is, werken we aan al die ervaringen die nog niet verwerkt zijn. Dankzij de relatie die ik met mijn innerlijk kind opbouw, kom ik in 2007 tot het besef dat mijn innerlijk kind nog problemen heeft met het seksueel misbruik dat hij ervaren heeft tijdens zijn periode als misdienaar. Voor mij een schokkende realisatie en het kost me ook tijd om dit een plek te geven.

Hoe communiceert het innerlijke kind met mij

Mijn innerlijk kind communiceert met mij door middel van gevoelens. Ik merk dat ik verdrietig word of zomaar boos. Dan is het tijd om naar mijn innerlijk kind toe te gaan en contact te maken. Ik stel dan vragen zoals ‘hoe voel jij je?’ en ‘hoe oud ben je nu?’ Hij geeft me zijn leeftijd en vaak een beeld van een gebeurtenis, een herinnering. Deze dialoog vind plaats in mijn hoofd. Van hieruit ga ik dan het gesprek aan. We verkennen wat er aan de hand was, hoe mijn innerlijk kind de situatie gevoeld en beleefd heeft.

Lange gesprekken met mijn innerlijk kind

Een dialoog die ik me nog goed kan herinneren vind plaats tijdens een wandeling in de ‘Blue Mountains’ bij Sydney, Australië in 2011: Ons gesprek duurt de hele wandeling en gaat over iets waar mijn innerlijk kind grote problemen mee heeft. Zo tegen het einde van de wandeling hebben we de angel er uit. Mijn innerlijk kind begrijpt dat hij helemaal OK is en snapt de noodzaak van deze ervaring voor mijn latere ontwikkeling. Mijn innerlijk kind en ik zijn in jubelstemming en we zingen en dansen door het bos! We zijn zo opgelucht en blij!

Patronen verdwijnen als vanzelf

Menig keer realiseer ik mij na een verhelderend en oplossend gesprek met mijn innerlijk kind, dat subtiele patronen veranderd zijn, zo van ‘Hé, dat doe ik niet meer!’. Dat is voor mij de essentie van het innerlijk kindwerk. De patronen en gedragingen die voort komen uit de opgeslagen ervaringen van mijn innerlijk kind, lossen zich op en leveren mij weer een stukje authenticiteit en daarmee vrijheid op.

Henk Meulendijks – innerlijk kindwerk – Mortier (B) 

Hoe gaat EFT om met herinneringen en herbelevingen?

Hoe gaat EFT om met herinneringen en herbelevingen

Emotional Freedom Techniques, kortweg EFT genoemd is een methode waarin je door middel van een serie klopjes op acupunctuurpunten, gevoelens verwerkt. Hoe gaat EFT om met herinneringen en herbelevingen, vroegen we Thérése Bravenboer.

Is hoe je omgaat met herinneringen wel een goede vraag?

Hoe je omgaat met herinneringen roept bij mij meteen de vraag op: ‘Moet ik er mee omgaan? De herinneringen zijn er toch? Moet ik daar wat mee?’

Werken met wat er nu is

In een sessie met EFT begin je altijd met het gevoel wat er nu is. Misschien ben je moe, of paniekerig, of heb je een zere schouder, of heb je gewoon geen zin. Met dat gegeven ga je aan de slag. Samen benoemen we het gevoel precies. Ondertussen klop ik op je acupuntuurpunten.

Herinneringen komen vanzelf boven

Het leuke van kloppen is dat er dan meestal een herinnering boven komt. Iets over waar het ontstaan is, of een vergelijkbaar gevoel dat je had als kind. Als het een heftige herinnering is, schiet je soms in een herbeleving. Of het nou een belaste herinnering is of een herbeleving, je kan er gelijk aan werken met EFT.

Werken aan het trauma

Ik benoem het gevoel, de emoties die er bijkomen. Ondertussen klop ik het EFT rondje, net zolang tot de emoties zakken en de gebeurtenis neutraal wordt. Als er ruimte en tijd voor is, gaan we door totdat de oude situatie zodanig kan veranderen dat de client de regie zelf weer in handen krijgt. Op dat moment is er vrede, vaak ook trots en blijdschap met het nieuw verworven inzicht.

Zo gaat EFT dus met herinneringen en herbelevingen om

Ik ga er dus wel degelijk mee om, met die herinneringen en die nare herbelevingen. Ik laat ze er zijn, tot op de bodem. Ik benoem ze zo precies mogelijk en voorzichtig plaatsen we ze samen in een ander perspectief. Dat is helen.

Wiens pijn is het eigenlijk?

Fysieke klachten, schuldgevoelens en voor iedereen zorgen…

Wat vaak voorkomt bij overlevers van seksueel misbruik zijn fysieke klachten. Ook zijn de familierelaties vaak verstoord. Er ontstaat vaak scheefgroei in de afhankelijkheid tussen moeder en dochter.

Verstoorde gezinsverhoudingen

Het gezin komt bij mij in therapie, omdat het niet lekker loopt tussen moeder en dochter. Ze hebben veel ruzie, vooral als moeder ‘weer eens iets heeft’. Dochter ziet nog niet dat de heftigheid van haar reactie, te maken heeft met wat ze als kind tekort gekomen is, omdat haar moeder regelmatig ziek was. En ze ziet nog niet wat haar gemopper doet met haar moeder.

Seksueel misbruik in deze casus

Moeder is seksueel misbruikt in haar jeugd. Ze heeft moeite om haar grenzen aan te geven en maakt het iedereen het liefste naar de zin. Ook is ze overbezorgd als er fysieke klachten zijn. Overigens heeft moeder veel fysieke klachten die mogelijk ook afkomstig zijn van onverwerkt trauma.

Dochter doet, ondanks het feit dat ze volwassen is, onevenredig vaak een beroep op moeder. De relatie tussen moeder en dochter is verstoord doordat moeder onvoldoende haar grenzen kan aangeven naar haar dochter toe. Eén van de vele lange termijn effecten van seksueel misbruik.

Casus ‘Wiens pijn is het eigenlijk?’

Moeder en dochter hebben vaak ruzie. Moeder heeft altijd al allerlei kwalen. Ze heeft ernstige longklachten en had het vaak benauwd. Die aanvallen zijn heftig, dan is moeder tot niks meer in staat. Haar dochter groeit op met een moeder die vaak ziek is. Maar ook één die desondanks vanuit schuldgevoel altijd voor haar klaarstaat. Dochter doet nu nog steeds vaak een beroep op moeder en wordt boos als moeder weer iets heeft.

Overbezorgde oma

Moeder is ook iemand die zich nogal druk kan maken om dingen, zich bv. ongerust maakt over haar kleinkinderen als ze een kuchje hebben. Dat is overbezorgdheid, er is in werkelijkheid niet veel aan de hand, maar moeder is dan bang dat de kids dezelfde klachten ontwikkelen als zij. Ook dit geeft de nodige wrijving met haar dochter.

Actueel trauma als trigger voor een conflict

Moeder valt van de trap en heeft door die valpartij veel pijn in haar heup. Ze kan bijna niet meer lopen. Haar dochter moppert op haar moeder: “Het is ook altijd wat met jou!!” Moeder voelde zich dan nóg ellendiger. Zij voelt de pijn aan de heup. Daarnaast voelt zich schuldig omdat ze haar dochter niet kan helpen. Ze wordt boos op zichzelf, omdat ze gevallen is.

De interventie

Ik stimuleer moeder om haar dochter tot de orde te roepen. De dochter heeft toch geen pijn, móeder heeft pijn. Moeder durft dat in eerste instantie niet. Vader, die tot dan toe onzichtbaar was gebleven in de familiedynamiek, hoort dit aan en ziet plotseling dat hij ook iets kan doen.

De confrontatie

De eerstvolgende keer dat dochter weer aan het tieren was op haar moeder, greep vader in: “Nou moet je ophouden!! Wie heeft zich hier nu bezeerd: jij of je moeder? Moet je dan zó tekeer gaan tegen je moeder, alsof ze het expres heeft gedaan?” De dochter schrikt…. Zo heeft ze het nog nooit bekeken. Zij begrijpt voor het eerst dat ze het, door zo te mopperen, voor moeder alleen maar erger maakt. Dat is haar intentie niet.

De uitkomst

Het lukt dochter natuurlijk niet om nooit meer te mopperen als moeder iets heeft. Een patroon dat je al je hele leven hebt, verander je niet zomaar. Haar 1e reactie blijft meestal: “Verdorie, wat heb je NU weer!” Maar ze is wel zo wijs geworden dat ze nu zichzelf tot de orde roept en zegt: “sorry, maar ik vind het zo erg…. Wat kan ik voor je doen?”

Nog niet af, maar een goede stap

Natuurlijk is er nog veel meer dat moeder en dochter, individueel en in relatie tot elkaar uit te zoeken hebben. De rol van de vader is daarbij ook van belang: Wat maakt dat hij tot op heden zich niet heeft bemoeid? Elk van de gezinsleden heeft een rol te vervullen en als er een vacuum ontstaat doordat één van hen niet aanwezig is dan heeft ook dat zijn invloed op de dynamiek.

Een fascinerende zoektocht naar een nieuwe balans begint…

Deze blog werd geschreven door:

Nellie Timmermans-psychosociale hulpverlening-Veghel 

Wat is contextuele (lichaams) therapie? – Thea Peeters

De mens verstaan in zijn context

Wanneer een klant bij een contextueel therapeut komt, is het vaak niet op voorhand duidelijk of er sprake is van seksueel misbruik. Door aandacht te besteden aan de context van de klant wordt zijn of haar verhaal duidelijk. Daarbij komen kernmomenten als vanzelf ter sprake. Vaak komt de klant dan zelf met een verhaal over seksueel misbruik, al komt dat meestal niet in de eerste sessie.

Ontvouwen van het verhaal

Ernstige grensoverschrijdingen stagneren je emotionele ontwikkeling, waardoor je als het ware “blijft hangen in het verhaal / in slachtofferschap”. In de therapie plaatsen we het seksueel misbruik in de context wat betreft (leef)tijd, systemische dynamiek en verantwoordelijkheid. Hierdoor kunnen schaamte en schuldgevoelens verminderen. Dit geeft hernieuwde toegang tot de basisgevoelens (bang, blij, bedroefd en boos) en daarmee emotionele groei.

Bewustwording overlevingsmechanismen / -patronen

Met poppetjes verbeeld je je verhaal, in samenhang met de context. Dit maakt dat je je bewust wordt van deze samenhang. Je leert betekenis te geven aan gedragingen die gebaseerd zijn op overlevingsmechanismen. Gedrag heeft een positieve intentie (gehad) en door dit te leren zien, kun je jezelf (en anderen) ontschuldigen. Overlevingsmechanismen hebben vaak als doel:

  • Zien te overleven
  • Behoeden van anderen
  • Loyaliteiten
  • Afschermen van kwetsuren

Het (h)erkennen van je eigen overlevingspatronen geeft ruimte om opnieuw te kunnen kiezen voor verbinding met jezelf en je omgeving.

Het gebruik van lichaamstherapie in het contextuele werk

Mensen zijn uitgerust met vrijwel dezelfde regelmechanismen als dieren. Een dier laat spanningen los door bijvoorbeeld dingen af te schudden of in contact met een ander dier te gaan, troost te zoeken. Wij mensen beperken of blokkeren dit proces met het rationele deel van onze hersenen. We kunnen bijvoorbeeld ons ‘groot houden’ of ‘doorzetten’ en daarmee een volledige ontlading in de weg staan. Het lichaam slaat de spanning dan op en een blokkade ontstaat.

Afgesloten delen van lichaam bevrijden

Lichaamstherapie helpt om de verbinding te herstellen met de geblokkeerde delen van je lichaam. Allereerst wordt gewerkt aan het ontwikkelen van lichaamsbewustzijn, aan stevigheid, waardoor er ruimte en draagkracht komt voor datgene wat zo pijnlijk en/of verdrietig is. Lichaamstherapie nodigt de bevroren spanning stukje bij beetje uit, los te laten. De beweging die er “toen” niet kon zijn, kan alsnog worden afgemaakt. Daarmee wordt de blokkade langzaam opgeheven.

Loslaten van vastgezette spanningen geeft ruimte

De ruimte die ontstaat, wanneer het opgeslagen trauma wordt opgeruimd, zorgt letterlijk voor opluchting. De mens wordt weer heel. Vanuit de ervaring van die heelheid ontstaat de mogelijkheid en ruimte voor nieuw gedrag. Oude patronen kunnen zo losgelaten worden en de verbinding met zichzelf en de ander wordt herstelt.

Casus: Miep (pseudoniem)

Miep heeft een burn-out. Ze neemt te veel verantwoordelijkheid op zich en het gaat niet goed in de samenwerking. Ze vertelt met hevige emotie: ‘Ik walg ervan dat ze (collega’s) het niet doen zoals het hoort!’ Ook geeft ze aan zichzelf waardeloos te vinden. ‘Ze zullen me wel liever kwijt dan rijk zijn’. 

We onderzoeken haar persoonlijke geschiedenis. Miep werd, op 15-jarige leeftijd, seksueel misbruikt door haar broer. Zij herkent dat dit de bron is van de heftige gevoelens op haar werk.

Het doel van de therapie:

Nadat de link naar haar context is gemaakt, formuleert Miep haar doel met de therapie: Miep wil heel graag van haar broer kunnen blijven houden. De relatie met hem is verstoord sinds haar 15e. Ze wil vrij worden in haar relatie met hem.

In de lichaamstherapie leert Miep, middels massages, haar lichaam weer te voelen en het tot het hare te maken. Ze gaat in dialoog met de pijnlijke en donkere delen in haar buik. Ze geeft ruimte aan haar boosheid en aan het daaronder liggende verdriet. Haar zelfvertrouwen groeit. Langzaam voelt ze zich gerechtigd om grenzen te mogen stellen.

We doen een rollenspel waarin ze zich voorbereid om haar broer aan te spreken op zijn verantwoordelijkheid voor zijn grensoverschrijdend gedrag. Wanneer zij dit gaat uitvoeren spreekt ze met hem ook een genoegdoening af. Dit leidt tot herstel van contact.

(De casus is in werkelijkheid natuurlijk veel complexer. Het is een klein fragment uit het werk, om een idee te krijgen over hoe contextueel werken in elkaar zit)

Geschreven door: Thea Peeters – Contextuele lichaamstherapie – Nuenen

Wat is Regressietherapie?

Wat is Regressietherapie?

Regressietherapie is één van de werkwijzen uit de hypnotherapie. Hypnotherapie gaat er van uit dat klachten en problemen hun oorzaak vinden in het onderbewustzijn. Het is aangeleerd gedrag met bijkomende automatische reacties, dingen die als het ware een reflex zijn geworden. Omdat de oorzaak in het onderbewuste ligt, is het lastig om de problemen met behulp van een ‘bewuste’ therapievorm aan te pakken.

Hypnotherapie werkt met het onderbewuste

De hypnotherapeut helpt jou je onderbewustzijn aan te spreken en dit op positieve wijze te beïnvloeden. Je ruimt obstakels op en krijgt nieuwe of betere inzichten in je gevoelens, ervaringen en mogelijkheden. Ook leer je op een andere manier te zoeken naar oplossingen.

Technieken binnen hypnotherapie

Binnen hypnotherapie kun je kiezen voor diverse technieken, waaronder hypnose & lichte trance, ontspanningsoefeningen en regressie. De manier waarop je problemen zich in het dagelijks leven presenteren, geeft vaak een goede aanwijzing over hoe en wat het beste als eerste behandeld kan worden. De therapeut zal altijd met je overleggen welke techniek jij wilt, dat hij of zij inzet.

Een voorbeeld van regressietherapie bij seksueel misbruik

S. komt bij mij met de klacht: ‘Ik durf geen contacten aan te gaan. Ik ben bang om afgewezen te worden.’ Ik stel voor dat we een regressiesessie gaan doen. Wat je doet bij regressietherapie is je onbewuste oude ervaringen naar het bewustzijn halen. Daarvoor gebruiken we een zogenaamde MEL-brug. De letters MEL staan voor Mentaal, Emotioneel, Lichamelijk.

Hoe werkt een MEL-brug?

Ik zeg tegen S.: ‘Concentreer je en stem je af op een gedachte die verband houdt met je probleem’ Vrij snel komt bij hem boven: ‘Ik hoor er niet bij’. (M)
Mijn tweede instructie is om contact te maken met een gevoel wat ermee verbonden is’: ‘Ik voel angst.’ (E)
De derde vraag gaat over zijn lichamelijke sensaties: ‘Ik voel me klein worden. Ik verkramp helemaal, ik ben verstijfd. Ik voel druk op mijn borst en mijn ademhaling gaat heel snel en ik zit de hele tijd met mijn vingers te frunniken.’ (L)

Wat wil je bereiken?

Deze combinatie roept de ervaring in zijn geheel (met gevoel, gedachten én lichaamsbewustzijn) op in zijn bewustzijn. Voordat we daarmee aan de slag gaan, verken ik met S. wat hij zou willen bereiken: ‘Dat ik met vertrouwen een gesprek aan kan gaan.’ 

Over de MEL-brug naar het verleden

De gevoelens, beelden en/ of lichamelijke gewaarwordingen die je op deze manier oproept zijn gekoppeld aan een oudere ervaring, die te maken heeft met het probleem dat je nu ervaart. Je gaat via de MEL-brug naar die oude ervaring. Dit noem je een ´herbeleving´.

Hoe ervaar je zo’n herbeleving?

De manier waarop je een oude ervaring herbeleeft, hangt af van hoe jij in elkaar zit. Sommige mensen zien beelden, anderen voelen meer emotie, sommige mensen horen of weten wat er gebeurt. Ook geluiden, geuren en lichamelijke sensaties zoals warmte, kou e.d. kunnen deel uitmaken van herbeleving. Hoe je dit beleeft maakt eigenlijk niet zoveel uit. Het gaat om wat er daarna gebeurt.

Uiten en verwerken

De regressietherapeut helpt je met het uiten en verwerken van de angst, het verdriet, de woede of pijn die bij je naar boven komt. Je komt er achter wat de de oorsprong is van je ideeën over jezelf of de wereld (zoals bijv. ‘Ik ben niet goed genoeg’ of ‘het is niet veilig om jezelf te zijn’). Als je dat eenmaal doorziet, kun je bewust kiezen om deze ideeën los te laten. Aan de hand van zijn MEL-gegevens roept S. de angstige gevoelens bij zichzelf op om er mee te werken. Daarna gaan we terug in de tijd.

Volledig bewustzijn bij regressietherapie

Tijdens het proces van herbeleven blijf je volledig bewust van wat er gebeurt en waarom. Zo krijg je inzicht in de ervaring uit het verleden en hoe deze verband houdt met je problemen in het heden. S. komt via de MEL-brug uit bij een incident in zijn jeugd. ‘Ik ben een jaar of 12 en ik word betast door een man. Het is een bekende van de familie. Ik durf er met niemand over te praten. Ik ben bang om ervoor veroordeeld te worden en ik schaam me heel erg, want ik vond het nog lekker ook.’

Ontkoppelen van ‘foutieve’ verbindingen

In gesprek hierover komt S. er achter dat hij door dit incident een foutieve (onwenselijke) koppeling heeft gemaakt tussen seks en de lichamelijke sensaties die door strelingen ontstaan. Dat zorgt voor veel problemen in zijn leven. Maar ook komt hij er achter dat de angst die hij had om over zijn ervaringen te praten iets van vroeger is. Hij heeft nu de keuze om zijn angst los te laten in nieuwe sociale contacten.

Resultaat van regressietherapie

Het slagen van de regressietherapie is afhankelijk van of je bereid bent je oude overlevingsmechanismen los te laten en te accepteren dat je geen slachtoffer bent van het leven. Dat je van al je ervaringen, hoe moeilijk ook, kunt leren en groeien in wijsheid en liefde voor jezelf en anderen.

Regressietherapeuten op deze site

Deze blog is geschreven door Hellen Chotkoe, een van de regressietherapeuten op deze site. Zoek je een regressietherapeut met ervaring met hulp na seksueel misbruik? Op deze site staan:

Hellen Chotkoe – Delft

Wytske Jonas – Den Haag

Paula Repi – Nieuwveen

Wat is ‘De Helende Reis’?

Wat is ‘De Helende Reis’?

In de serie ‘Wat is …’ vandaag een verhaal over ‘De helende reis’, een therapeutisch concept van Brandon Bays.

De Helende Reis

De Helende Reis is een reis in je eigen binnenwereld waar onverwerkte gebeurtenissen uit het verleden de kans krijgen te worden afgerond. Tijdens de reis maak je contact met je eigen bron van wijsheid en pure liefde. Van daaruit bezie je je eigen leven/verleden heel anders. Het bijzondere aan De Helende Reis is dat het ook spiritueel helend is, omdat bij De Helende Reis ook het aspect van vergeving aandacht krijgt.

Na De Helende Reis kun je anders naar jezelf en ook naar je omgeving kijken

De klacht waarmee K. binnenkomt is dat ze intens moe is en toch niet goed slaapt. Inslapen gaat nog redelijk goed, maar het doorslapen is een ramp. Ze kan daardoor niet goed meer functioneren, dat slechte slapen is er langzaam ingeslopen. Bij de intake vertelt ze, van de hak op de tak, over van alles waar ze tegenaan loopt in haar werk en over haar jeugd. Dat ze veel is gepest, ze voelde en voelt zich eenzaam en onbegrepen.

Na een tijdje komt het hoge woord eruit: Seksueel misbruik

Tijdens de sessies groeit het vertrouwen en later vertelt ze over haar seksueel misbruik verleden, wat ze steeds geheim heeft gehouden. Ze schaamt zich dat haar broers vieze dingen met haar deden, al toen ze nog heel klein was. Haar ouders wisten ervan en lieten het gebeuren. Dat ze dit geheim eindelijk delen kan, geeft al veel ontspanning, rust en ruimte.

Dat vergeef ik ze nooit!

Tijdens de  3e sessie roept K. recht uit haar hart: ‘en dat vergeef ik ze nooit!’ Haar gezicht is verbeten, haar vuisten gebald, alle spieren in haar lijf staan strak, schouders hoog, adem oppervlakkig en onregelmatig, woeste blik en onbetraande ogen.
Ik vraag haar dit gevoel van nu te ankeren (ankeren is een techniek om dingen te onthouden). ‘Dit gevoel komt nu op door alleen maar terug te denken aan toen. Ken je dit gevoel? Overkomt het je vaker?’

Wat ik K. vertel over vergeving

Vergeving betekent niet dat we over ons heen laten lopen. Het gaat om lief-dadigheid in de beste zin van het woord. Als we vergeven, onthouden we dat de persoon in kwestie niet op zijn (of haar) best was toen deze ons kwetste. We onthouden dat deze persoon meer is dan zijn of haar fouten. Hij/zij is menselijk, hij/zij heeft een fout gemaakt, hij/zij wordt ook wel eens door iemand gekwetst.

Vergeving vindt uiteindelijk in jezelf plaats. We vergeven om onszelf te genezen. Het gedrag van iemand anders, is het gedrag van iemand anders. We hoeven het gedrág niet te vergeven, alleen de persoon.

Ingehouden woede, zielepijn

Zoveel ingehouden woede, zoveel zielepijn, fysieke pijn. Zelfdestructief gif noem ik het. ‘Daar heb je last van, lijkt me…. wil je daar vanaf?’ en ‘Stel je voor: als dat kan veranderen. Wat verandert er dan mee? Voel eens, hoe zou dat zijn?’
K. wil er maar wat graag van af, maar kan niet geloven dat ze er ooit vanaf zal komen!

Ik stel voor om De Helende Reis in te zetten

Ze staat er wel voor open om met mij De Helende Reis te gaan doen. Nou ja, te proberen, zegt ze. Als huiswerk krijgt ze de opdracht het boek van Brandon Bays eerst te lezen. Dat geeft een heel goede voorbereiding. Het boek is wel dik, maar het leest heel makkelijk en meestal is het met een paar dagen wel uit.

Geen goed en geen fout

Nogal zenuwachtig komt K voor de sessie met De Helende Reis. Ik leg uit: ‘Er is geen goed, geen fout.’ Ze vertelt dat ze het heel moeilijk vindt om zich open te stellen, omdat ze niet weet wat er komt. Haar uitdaging is om de controle over haar gevoelens los te laten. Wanneer dat eenmaal lukt, gaat het goed.

De Helende Reis sessie

K. ligt in mijn comfortabele tuinstoel, achterover gekiept, voeten omhoog, met een lekker zachte deken over haar heen. Kussentje onder het hoofd. Haar ogen dicht en gespannen voor wat komen gaat. Het duurt wel even voordat K’s ‘gedachten-controle’ zich over kon geven aan het proces en de gevoelens uit het onderbewuste van het lijf omhoog komen. Dat is logisch. K. wordt er ongeduldig van en boos op zichzelf en ze benoemt dat gelukkig ook. Dat is precies het laatste stukje weerstand. Nu komt de ene associatie na de andere op. Er komt veel meer dan ze kan vertellen en dat is helemaal oké. Als therapeut kan en hoef ik inhoudelijk ook niet alles te weten. Ik bewaak het proces. Na een tijdje wordt het rustiger, tot K bij haar bron aankomt. In die rust, in die diepe stilte van het ZELF…het is zo heerlijk om daar te zijn. Deze gevoelservaring is zo helend.

Dit gevoel is van jou!

Ik zeg: ‘Dit gevoel is van jou. Je neemt het overal mee naartoe, waar je ook bent, je kunt er altijd over beschikken. Je hoeft alleen maar aan dit moment terug te denken en je voelt het weer!’

Het kampvuurproces van De Helende Reis

Daarna is het tijd voor het kampvuurproces. Tijdens dit proces nodigt K in gedachten de mensen uit met wie ze nog wat uit te praten heeft. Ik ervaar elk kampvuurproces als een wonder. Het werkt als een heuse familieopstelling en werkt ook als zodanig door. Precies de juiste zaken worden gezegd en gevraagd. K. benoemt (eindelijk) haar gevoelens. Er komt zelfreflectie, helderheid en begrip voor de gebeurtenissen, in de context van het geheel in de ruimte.

De afronding van De Helende Reis

Na het kampvuurproces komt de afronding van de reis. Hier gaat het om de toekomstintegratie en ik raad K. met klem aan die ook daadwerkelijk op te schrijven.
Deze Helende Reis duurt bij elkaar 3 uur. Het moment dat K. haar ogen weer opent is heel bijzonder. Enerzijds voelt K zich uitgeput en vermoeid en tegelijkertijd is er ruimte, inspiratie en voelt ze zich verkwikt!
Ik geniet van het wonder waar ik getuige van mag zijn.

Na afloop van De Helende Reis

Het is belangrijk dat je na afloop van De Helende Reis lekker de tijd voor jezelf hebt en je je niet meteen in de drukte van alledag stort. Na deze sessie heeft K. 12 uur aan een stuk geslapen. De sessie was op een vrijdagavond en dat gaf haar alle ruimte om bij te komen. K. is veranderd. Zij heeft een zachtheid die overal aan te zien en merken is. Ze is zoveel zachter en milder in haar woorden, vooral naar zichzelf toe. En ze kan eindelijk hele nachten doorslapen.