Trauma gefocussed hulpverlenen werkt!

Trauma-gefocussed hulpverlenen werkt!

De enige therapie die volgens recent (2015) Amerikaans onderzoek bewezen verschil maakt bij kinderen die seksueel misbruik hebben meegemaakt, is TF-CBT. Met ‘verschil maken’ bedoelen zij dan dat het: Statistisch significant beter helpt dan andere therapieën of een psychologisch placebo of pillen.

Wat is TF-CBT?

Dat maakt natuurlijk nieuwsgierig: Wat is dat dan TF-CBT? De afkorting staat voor: Trauma Focussed Cognitive Behavior Therapy, oftewel: op het trauma gerichte cognitieve gedragstherapie. Nogal een mondvol: Wat doen ze dan precies?

Zij zijn ‘trauma focussed’: gericht op het trauma

Zij richten de aandacht op het trauma, in dit geval seksueel misbruik. Dat is belangrijk, omdat veel behandelingen in het reguliere circuit de aandacht op alles behalve het seksueel misbruik richten. Vaak is de focus op het gedrag van het kind. Seksueel misbruik wordt helaas meestal niet besproken in therapie.

Cognitieve gedragstherapie ‘American style’

Cognitieve gedragstherapie kennen we toch? Dan leer je anders te doen, door anders te denken, kort uitgelegd. Maar cognitieve gedragstherapie komt in een ander daglicht te staan als je de Amerikaanse uitleg hierover leest. Samen met de focus op het trauma is het eigenlijk een combinatietherapie van:

  • psycho-educatie
  • ontspanningsoefeningen
  • emotie-regulatie technieken
  • cognitieve verwerking, het verhaal van het trauma vertellen
  • desensiteren van/langzaam wennen aan het verhaal
  • het verhaal herschrijven door er nieuwe cognities (kennis, zoals bijvoorbeeld: Het is niet mijn schuld) in te verwerken
  • In vivo desensitatie: het werken aan angsten door steeds in kleine mate eraan blootgesteld te worden
  • gezamenlijke ouder/kind sessies
  • vergroten van de weerbaarheid

TF-CBT is ontworpen met al deze specifieke componenten, met ieder een eigen setje doelen.

Flexibel inzetbare componenten van de therapie

Van belang is ook dat de TF-CBT in hoge mate flexibel is en de componenten ingezet kunnen worden al naar gelang de individuele symptomen, wensen en noden van elk kind en/of hun familie.

Waarmee is TF-CBT in Nederland te vergelijken?

In Nederland kennen we geen TF-CBT voor zover ik weet. Vertaald naar de Nederlandse situatie, voor wat betreft seksueel misbruik, denk ik dat TF-CBT het beste vergeleken kan worden met de eigen regie bij de klant leggen. Dit geeft de klant de ruimte om:

  • diverse soorten therapie gericht in te zetten
  • te bepalen welk doel hij/zij op dat moment kiest/aan toe is om aan te werken
  • te focussen op het verwerken van het seksueel misbruik

Kanttekeningen

Overigens zet de studie twee kanttekeningen bij hun eigen resulaten:

  • Het is niet duidelijk in hoeverre deze methoden cultuur-specifiek zijn
  • Het lijkt er op dat deze therapie ontoereikend is voor kinderen die te maken hebben gehad met seksueel misbruik door naaste verwanten (zeker wanneer het de eerst-verzorgende ouder betreft)

Mijn conclusie op basis van dit onderzoek

Het verbaast mij niet dat de enige therapie die blijkt te werken een samenraapsel is van allerlei therapeutische interventies én dat de onderzoekers heel duidelijk stellen dat een belangrijk deel van de werkzaamheid van deze methode, schuilt in het feit dat de componenten flexibel inzetbaar zijn, naar aanleiding van de wens en noodzaak van de klant. Dat laatste is namelijk de centrale boodschap van mijn tweede boek: ‘Hulpverlening na seksueel misbruik’.

Mogelijk enig verschil makend

Naast TF-CBT hebben de Amerikaanse onderzoekers ook de volgende therapieën onderzocht.

  • Cognitieve groeps-gedragstherapie in scholen
  • Spelen met een ongetraumatiseerd leeftijdsgenootje (onder toezicht van een getrainde vrijwilliger)
  • Familie therapie
  • Klantgerichte therapie
  • Cognitieve verwerkingstherapie
  • kind-ouder psychotherapie
  • Cognitieve gedragstherapie (alleen voor PTSS)
  • EMDR

In dit onderzoek hebben deze therapieën het predicaat ‘mogelijk enig verschil makend’ gekregen.

Wat bedoelen ze precies met ‘mogelijk enig verschil makend’?

De definitie van ‘mogelijk enig verschil makend’ is dit: Deze behandelingen hebben laten zien dat ze iets meer resultaat opleveren dan op een wachtlijst staan of géén behandeling krijgen.

Wat ze niet onderzocht hebben

Het merendeel van alle therapieën die er zijn, wereldwijd, zijn nooit onderzocht. Gewoon omdat de meeste therapeuten helemaal geen tijd en geld hebben om zo’n onderzoek te laten doen. Het Amerikaanse onderzoek noemt overigens géén andere therapieën. Alle therapieën die ze onderzocht hebben, presteren iets beter dan de wachtlijst. Het is natuurlijk interessant om de resultaten te zien van al die andere therapieën.

http://europepmc.org/articles/pmc4413451

Geef een reactie