Seksuologen over hulpverlening na seksueel misbruik

Seksuologen over hulpverlening na seksueel misbruik

Onderstaande mail kreeg ik van Irma van Steijn, seksuoloog, naar aanleiding van een discussie die zich in een besloten groep voor seksuologen afspeelde. Ik ben groot voorstander van openheid dus ik heb gevraagd of ik deze brief hier mocht publiceren. Dat mocht en ik zal mijn reactie ook hier publiceren:

“Beste Ivonne,
Via Janneke Heijstek is jullie site bekend gemaakt op het forum van de NVVS (Nederlandse Vereniging voor Seksuologie). Er is een levendige discussie ontstaan en ik wilde jullie daar graag iets over melden en ook vragen. Allereerst wil ik jullie zeggen dat ik jullie site een mooi initiatief vind, het idee om meer bekendheid te geven aan hulpvragers over wat er aan hulpverlening na seksueel trauma bestaat, is echt een goed en mooi idee.

Een aantal seksuologen heeft jullie zelftest bekeken en met name op dit onderdeel wordt sterk gereageerd met kritiek. Dat komt omdat deze vragenlijst ook in te vullen is door mensen die geen herinneringen hebben aan seksueel misbruik en de suggestie wordt gewekt dat allerlei symptomen hier wel een aanwijzing voor kunnen zijn. Hier zijn in het verleden erg veel problemen mee geweest waarbij allerlei symptomen zouden wijzen op verdrongen misbruik en mensen echt verder beschadigd zijn geraakt door zgn. hervonden herinneringen die door het brein geconstrueerd werden.

Ook is er gedegen onderzoek verricht naar goed werkzame therapieën zoals EMDR en traumagerichte cognitieve therapie. Hier lezen we niets over, terwijl jullie slogan is “wat wel werkt”. En ja, als er dan goed bewezen technieken bestaan, die dus werken, dan verwachten we deze terug te zien op jullie site. Nou ja, jullie site heeft dus in seksuologie-land een aardige discussie teweeg gebracht en dat is eigenlijk mooi, er gebeurt wat.

Zouden jullie willen reageren op onze angst mbt de zelftest en vraag waarom evidence-based therapieën niet genoemd zijn? Ik zal jullie reactie dan weer meenemen naar “het forum van seksuologen”. Vast hartelijk dank voor jullie reactie.
Hartelijke groet,
Irma van Steijn, GZ-psycholoog, seksuoloog NVVS”

Reactie van Ivonne Meeuwsen

Allereerst, dank je wel aan Janneke Heijstek dat zij deze site bij de vereniging voor seksuologen onder de aandacht heeft gebracht. Dank je ook, Irma, voor het mooie compliment. Mijn initiatief om de hulpverlening rondom seksueel misbruik in kaart en vooral zichtbaar te maken, is hard nodig. Vooral omdat ik in mijn praktijk maar al te vaak hoor: ‘Ik kan de juiste hulp niet vinden, ken jij een…. ‘

Over de Zelftest seksueel misbruik

De Zelftest seksueel misbruik is bedoeld als een instrument waarmee je inzichtelijk kunt krijgen welke verschijnselen allemaal gerelateerd (kunnen) zijn aan seksueel misbruik. Overigens is het hebben van een aantal symptomen in de psychische geneeskunde een algemeen geaccepteerde manier om een diagnose te stellen: de hele DSM staat er vol mee. Maar dat even terzijde, want de Zelftest gaat niet over diagnosticeren.

De Zelftest is geen diagnostisch instrument

De Zelftest is helemaal geen diagnostisch instrument. Het geeft inzicht in wat zoal de mogelijke lange termijn effecten van seksueel misbruik kunnen zijn.

  • Wanneer je wéét dat je seksueel misbruikt bent is het vaak een eye-opener, omdat er dingen in staan die je zelf wellicht niet in verband had gebracht met het seksueel misbruik.
  • Wanneer je níet weet of je seksueel misbruikt bent, maar wel een vermoeden hebt, dan kan het je geruststellen of juist je vermoeden versterken. In beide gevallen is een hulpverlener die gespecialiseerd is in seksueel misbruik een goede eerste stap in het krijgen van meer inzicht hierin.
  • Wanneer je niet seksueel misbruikt bent (maar wel belangstellend) krijg je een completer beeld van de lange termijn effecten van seksueel misbruik.

De gevaren van de Zelftest seksueel misbruik?

In het verleden zijn er inderdaad therapeuten geweest die op onverantwoorde wijze, onder hypnose of in een verhoogde staat van ontvankelijkheid voor suggesties, op zoek gingen naar verdrongen herinneringen. In die tijd was nog niet bekend dat je door bepaalde vraagstelling herinneringen kon ‘planten’. Inmiddels is dat bekend geworden en ik ken persoonlijk geen therapeuten die zich met dit soort praktijken bezighouden. Mogelijk zijn er nog steeds therapeuten die nog steeds herinneringen oproepen op deze manier. Juist daarom houd ik met elke therapeut op deze website een intakegesprek. Zelf nieuwe herinneringen maken op basis van een lijstje symptomen acht ik erg onwaarschijnlijk. Overigens sta ik open voor inhoudelijke opmerkingen of aanvullingen voor de Zelftest.

Mijn ervaringen tot nu toe met de Zelftest seksueel misbruik

Deze Zelftest seksueel misbruik staat ook in mijn boek en daarnaast op mijn website ‘Helen van seksueel misbruik. Het trauma voorbij’. Van mijn boek zijn er inmiddels ruim 1600 verkocht, het wordt gebruikt in de opleiding van HBO’ers en de website is meer dan 200.000 keer bekeken. Ik heb in al die tijd geen enkele aanwijzing gehad, dat de Zelftest seksueel misbruik tot problemen heeft geleid. Daarentegen heb ik veel reacties gekregen van herkenning: ‘Oh, nou snap ik eindelijk ook dit stukje van de puzzel’. 

Over EMDR en Traumatherapie

Mijn website is bedoeld om het brede aanbod rondom seksueel misbruik zichtbaar te maken. Daarbij sluit ik niet bij voorbaat therapieën en werkvormen uit. De reden daarvoor is dat er een veelheid van lange termijn effecten bestaat en een daarbij behorende veelheid van therapievormen. Voor sommige klachten is de éne therapie prettig, voor andere klachten de andere. Daarnaast bestaat er zoiets als persoonlijke voorkeur. De ene klant kan prima uit de voeten met online coaching of EMDR, de andere klant heeft meer baat bij creatieve werkvormen of lichaamsgericht werk. Ik geloof sterk in de vrije keuze, ook op dit gebied.

Cognitieve traumatherapie en EMDR hebben hun plek

Mijn ervaring is dat seksueel misbruik tot zulke complexe problematiek kan leiden dat één vorm van therapie bijna nooit het geheel op kan lossen. Cognitieve traumatherapie en EMDR hebben beide zeker iets te bieden voor een deel van de mensen die te maken hebben met een verleden van seksueel misbruik. Met name voor mensen die veel last hebben van angst gerelateerde klachten kunnen deze werkvormen goed werken. Ik denk dat het niet voor iedereen geschikt is en ook niet voor elke klacht. Ik denk overigens dat dit voor alle therapieën geldt, niet alleen voor EMDR en cognitieve traumatherapie. Daarom vraag ik ook aan alle therapeuten om op een lijstje aan te geven voor welke klachten hun therapie bij uitstek geschikt is.

Waarom nog geen cognitieve traumatherapeuten en EMDR therapeuten

Dat er nu nog geen cognitieve traumatherapeuten en EMDR therapeuten te vinden zijn op de website, is omdat die zich nog niet hebben aangemeld. We zijn druk met het werven van therapeuten en het verzorgen van de intakes. We hebben de website alvast ruchtbaarheid gegeven, omdat de nood onder de doelgroep hoog is. Dus iedere therapeut die er op staat kan al een bijdrage leveren. Vandaar ook dat ik zo blij ben dat Janneke Heijstek de site bij jullie onder de aandacht heeft gebracht.

Individuele hulpverleners die gespecialiseerd zijn in seksueel misbruik kunnen hier hun praktijk meer zichtbaarheid geven voor deze specifieke doelgroep. Op de pagina ‘Informatie voor therapeuten’ staan de voorwaarden. De site richt zich op individuele hulpverleners, niet op organisaties, omdat die zichzelf doorgaans wel zichtbaar weten te maken. Bovendien werk ik met een persoonlijke intake, iets wat met organisaties niet te realiseren is.

‘Best practice’ naast ‘evidence based’

Naast ‘evidence based’ bestaat er ook nog zoiets als ‘best practice’. Al jaren wordt er op allerlei manieren hulp verleend bij seksueel misbruik. Er bestaan allerlei therapievormen die hun sporen hebben verdiend in de hulp aan mensen die seksueel misbruikt zijn. Wanneer we alleen ‘evidence based’ als richtlijn houden, gaan we voorbij aan een schat aan kennis en ervaring op het gebied van helen van seksueel misbruik. Kennis en ervaring die hard nodig zijn.

Mijn visie op helen: keuzevrijheid en zelfregie

De eerste stap in het proces van helen van seksueel misbruik, is zelf de regie van je leven weer in handen krijgen. Dat begint met zelf de regie nemen over je hulpverlening. Zelf de keuzes maken over op welke manier je geholpen wilt worden. Het is daarom dat er meer en duidelijkere informatie moet komen, over wat er gedaan wordt op dit gebied.

Therapeuten meld je aan!

  • Hoe werken de verschillende therapievormen?
  • Hoe werk jij als therapeut?
  • Wat lost deze therapievorm op?
  • Wat niet?
  • Waar kan ik met welke klacht terecht?

Daar zoek ik antwoorden op. Mijn oproep aan hulpverleners en therapeuten is om je te melden en duidelijk te maken wat jij precies te bieden hebt in de hulpverlening na seksueel misbruik. Wat ik te bieden heb is een platform waar jij je bekend kunt maken en waar jouw klanten je beter kunnen vinden. Een pagina waarop je jouw persoonlijk profiel kunt zetten, vindbaar op soort therapie, plaatsnaam en provincie. Daarnaast kun je artikelen insturen, bijvoorbeeld over jouw therapie, die ik dan op de blog kan zetten. Zo werken we samen aan een plek waar aanbod en vraag bij elkaar komen.

Graszaad, illustratie bij blog over seksuologen

 

Geef een reactie