Seksueel misbruik en de borderline diagnose

Seksueel misbruik en de borderline diagnose

Maar al te vaak krijgen mensen die seksueel misbruikt zijn het label ‘Borderline’ opgeplakt. Seksueel misbruik geeft vaak aanleiding tot een chaotische hechtingsstijl en de kenmerken daarvan liggen dicht bij die van de Borderline Persoonlijkheidsstoornis. Aangezien dit soort stoornissen wordt beschreven aan de hand van de kenmerken, komt de diagnose borderline vaak (en naar mijn mening onterecht) naar voren bij slachtoffers van seksueel misbruik.

Borderline gedrag? Of overlevingsstrategie…

Het gedrag dat het kind is gaan vertonen, is beter verklaarbaar vanuit een overlevingsstrategie. Het kind ontwikkelt een adequate manier om te handelen, in omstandigheden die anders niet te verdragen zijn. Het is een gezonde respons op een ongezonde situatie. Dat het gedrag in de volwassenheid niet langer helpend is, mag duidelijk zijn.

Het trauma helen in plaats van gedragstherapie

In plaats van het gedrag om te buigen (waar de behandeling bij borderline zich vaak op richt) is het bij seksueel misbruik veel effectiever om het achterliggende trauma te helen. Dat heeft te maken met de uitgangspunten van waaruit gedragstherapie werkt. Het ombuigen van gedrag wordt bereikt met een combinatie van belonen en bestraffen: Druk uitoefenen om iemand tot bepaald gedrag te verleiden of te dwingen.

Machtsmiddelen die de misbruiker ook hanteerde

Wanneer we gedragstherapie vergelijken met het seksueel misbruik zelf, valt op dat het dezelfde middelen gebruikt om gedrag af te dwingen als de misbruiker deed: verleiding en dwang. Het is dan ook geen wonder te noemen dat deze therapieën, bij mensen die seksueel misbruikt zijn, vaak niet aanslaan. Dat betekent niet dat zij ‘onbehandelbaar’ zijn of ‘therapieresistent’. Het betekent vaak wel dat er iets anders nodig is dan de cognitieve gedragstherapieën die meestal ingezet worden.

Therapeuten zijn vaak bang om naar het trauma toe te gaan

Veel therapeuten zijn huiverig om direct naar het trauma toe te gaan en slachtoffers gaan soms mee in die angst. Maar als een therapie niet naar het trauma toegaat, doet het niets aan de meest basale angst van het slachtoffer: de angst voor het trauma zelf. Wanneer het slachtoffer deze angst onder ogen kan zien is de winst enorm. Het is vaak de eerste stap uit de overleving en in het leven.

Één reactie op “Seksueel misbruik en de borderline diagnose

Geef een reactie