Nellie Timmermans – casus familiegeheimen

Nellie Timmermans, casus familiegeheimen

Nellie Timmermans- van de Kamp

Deze keer is er een uitgebreide casus over familiegeheimen aangeleverd aan Nellie Timmermans. Hoe zou zij omgaan met een klant die met het navolgende verhaal komt?

Casus familiegeheimen

De klant is een vrouw van 43 jaar. Zij is van haar 8ste tot en met haar 12de misbruikt door haar opa, de vader van haar moeder. Toen hij overleed, vertelde ze het haar moeder, die afwijzend reageerde. Moeder geloofde haar niet en vervolgens is er nooit meer over gesproken. Op haar 17de vertelden twee tien jaar oudere nichten haar dat zij hetzelfde hadden meegemaakt met deze opa.

Verraden door moeder

De klant voelde zich vreselijk verraden, omdat haar moeder er blijkbaar met “de hele familie” over gesproken had. Iedereen wist ervan, maar zij werd nog steeds niet geloofd. Op haar 21ste is haar moeder overleden er is geen enkele zorg voor haar geweest vanuit haar tantes. In de beleving van de klant hebben haar tantes een pact:

“Vader was de aller fijnste vader en opa die je kunt wensen”.

Woedeaanvallen en hoge bloeddruk

De klant heeft last van plots opkomende woede aanvallen en extreem hoge bloeddruk. Ze wil haar eigen geschiedenis verwerken. Naast EMDR is ze haar tantes gaan opzoeken en gaan benoemen dat ze door hun vader is misbruikt.

Tegen een muur praten

Ze krijgt totaal geen ingang bij haar tantes en het lijkt alsof ze hun pact, waarin ze gezamenlijk hun vader afschermen, nog hebben verstevigd. Dit terwijl ze in gesprek met haar twee nichten van hen hoorde dat ook zij bij hun moeder bot vingen, ook al hadden hun broers verteld dat zij gezien hadden wat opa met hen deed.

Dit is de concrete vraag aan Nellie Timmermans:

De klant wil begrijpen waarom de tantes de familiegeheimen kost wat kost willen veilig stellen. “Als ik begrijp kan ik verwerken”, zegt ze. Hoe zou jij daar vanuit jouw optiek als psychosociaal hulpverlener mee aan de slag gaan?

Antwoord op de casus:

Ik zou met de klant duidelijk onderscheid willen maken tussen feiten en wat de klant daarin ervaart. Heeft moeder met de hele familie gesproken? Of is het wellicht op een andere manier uitgekomen? Zekerheid geeft vaak rust, maar soms kan twijfel ook iets opleveren, nl. meer mogelijkheden waar men nog niet aan gedacht heeft.

Erkenning geven en ruimte voor haar boosheid

Uiteraard zou ik deze klant heel veel erkenning geven voor wat zij heeft meegemaakt en hoe zij zich gevoeld heeft. Ik zou aangeven dat het begrijpelijk is dat ze boos is. Haar opa is er tussenuit geknepen en haar moeder geloofde haar niet! Pas als er veel energie in erkenning gestopt is kan ze naar de volgende stap.

Vragen naar de achtergrond van moeder en tantes

Geleidelijk aan zou ik hier en daar wat vragen stellen over haar moeder en tantes:

  • Uit wat voor gezin kwamen ze?
  • In wat voor tijd leefden ze?
  • Waren er ook broers?
  • Hoe ging men in het algemeen met seksualiteit om?
  • Was het misschien een taboe?
  • Was het een gelovig gezin?
  • Hoe sprak men over seksualiteit?
  • Hebben zij seksuele voorlichting gehad?
  • Door wie verteld?
  • Moest men “voor de buitenwereld” de schone schijn ophouden?

Misschien was opa een goede vader voor tantes en moeder en is er toen zij jong waren niets voorgevallen. Maar het is wel opvallend dat meerdere nichten hetzelfde met opa hebben meegemaakt, dus de kans bestaat dat ook haar tantes en moeder slachtoffer zijn geweest. Er is bovendien een kans dat er familiegeheimen bestaan waar de klant geen weet van heeft.

Tussendoor steeds erkenning en begrip voor haar boosheid

Tussen de vragen door zal ik telkens weer bevestigen dat het begrijpelijk is dat ze hier boos over is en dat het verschrikkelijk is dat het gebeurd is. Waarschijnlijk zal ze, in het onderzoeken van de achtergronden van de familiegeheimen, zelf enkele antwoorden vindt op de vraag waarom de tantes het familiegeheim willen veilig stellen (de schande, het onverdraaglijke ervan, of misschien nog andere dingen).

Theoretisch kader aanreiken

Als de klant daarvoor open staat, zou ik ook een stuk theorie van Nagy (Ivan Boszormenyi-Nagy) behandelen, waarin loyaliteit in families en hoe er wordt omgegaan met familiegeheimen aan de orde komt. Dat je als kind automatisch loyaal bent aan je familie, je vader en moeder, je “roots”.

 

2 reacties op “Nellie Timmermans – casus familiegeheimen

  1. het taboe en de reacties van de fam. inzake de loyaliteit zijn in deze vind ik van onderschikt belang. ik denk dat je als je deze materie opbrengt er vanuit moet gaan dat het slachtoffer meerderjarig is en weet dat ze met familie geheimen te maken heeft en dat ze daarnaast getraumatiseerd is door uiteraard het geheim maar ook door het ongeloof en de loyaliteit naar de dader. en ik vind dat als je roots op zo,n manier geschoffeerd worden je de dader niet kan en mag beschermen dit met de beperking dat er bewezen feiten moeten zijn zoals in deze case

    • Erkenning voor de boosheid van het slachtoffer is inderdaad heel belangrijk. Daarnaast is de hulpvraag van het slachtoffer: ‘Hoe kan ik de loyaliteit van mijn tantes aan de dader leren begrijpen, zodat ik verder kan?’

      De loyaliteit aan de dader staat haaks op de loyaliteit aan het slachtoffer, die door de familie niet gezien, niet geloofd en niet erkend wordt. Dat is het trauma waar zij op dit moment mee worstelt. Helaas is dit maar al te vaak de werkelijkheid voor slachtoffers van incest en seksueel misbruik.

Geef een reactie